2525 / nieuwsgids nr. 25 / 19 augustus 2000

Doorsturen van 2525 / nieuwsgids? Problemen met de ontvangst? Gebruik dan deze link.

VALLEN EN OPSTAAN
De digitale revolutie is mislukt, is de teneur in steeds meer verhalen. Maar is dat wel zo?

Misschien is het de post-millennium kater. In de aanloop naar het magische jaar tweeduizend leek de toekomst immers tastbaar en opwindend. Een vruchtbare voedingsbodem voor een leger internet-goeroes dat revolutionaire maatschappelijke omwentelingen voorspelde. Maar de klok had op oudjaar amper twaalf geslagen of de eerste technologische voorspelling donderde al met een zucht in elkaar. De millennium-bug bleek non-existent of wist zich in ieder geval knap te verschuilen.
In de maanden daarop kreeg de zwaartekracht greep op andere digitale luchtkastelen. Internet-gebruikers bleken bijvoorbeeld tegen alle verwachtingen in geen kooplustige types die zich in drommen bij de online winkels vervoegen.
De cover van het Britse weekblad The Economist is deze week getooid met een droevige smiley, vergezeld van de tekst 'What the Internet cannot do'. In de bijbehorende artikelen worden vraagtekens geplaatst bij de functie van internet als medium onder de kop: 'het falen van de nieuwe media'. De resultaten blijven ook op dit gebied achter bij de (extreem) hooggespannen verwachtingen. Initiatieven die zich richten op bijvoorbeeld online amusement storten als kaartenhuizen in elkaar. Het lijkt er zelfs op dat de internet-criticus Michael Wolff, die al in 1998 in zijn omstreden boek 'Burn Rate' concludeerde dat internet geen medium is en er geen ene moer te verdienen valt, alsnog gelijk gaat krijgen.

Het is goed mogelijk dat internet inderdaad geen medium is, zoals de telefoon ook nooit een medium is geworden. Tegelijkertijd is het nog te vroeg voor zoveel desillusie. We kennen internet als medium nog niet goed genoeg. Het duurde ongeveer driehonderd jaar voordat krantenmakers doorkregen dat ze grote koppen moesten gebruiken om hun informatie navigeerbaar te maken, vóór die tijd bestonden ze uit grijze lappen tekst. Je zou kunnen zeggen dat internet als medium nog in het pré-koppen tijdperk zit. Er wordt veel gepubliceerd maar vrijwel niemand slaagt er in het scherm de gevoelswaarde te geven die zo bepalend is voor andere media.
De kater heeft echter nog een andere oorzaak. Internet heeft de afgelopen paar jaar vooral geleden onder de gekmakende graaizucht van risico-investeerders, de zogeheten 'venture capitalists'. Hun strategie is een macabere: zorg dat je zoveel mogelijk jonge getalenteerde mensen aan je bindt, geef ze geld, zet ze zwaar onder druk en mik er bewust op dat één in de zoveel succes boekt zodat de verliezen op de anderen - waar je je verder niet om bekommert - ruimschoots gecompenseerd worden. Het resultaat van deze roofbouw is een kerkhof vol desillusies.

Nu de goudzoekers langzaam uitgeraasd lijken, komt internet wellicht weer terug in handen van de mensen die het aanvankelijk groot hebben gemaakt. Mensen die met een niet aflatende experimenteerdrift op hun eigen manier de mogelijkheden van het net trachten te ontdekken en zich weinig gelegen laten aan 'nieuwe regels'. Voor wie vallen en opstaan een manier is om zich voort te bewegen. En die succes niet uitdrukken in dollars of aandelenkoersen maar in maatschappelijke relevantie. De echte digitale revolutie moet nog beginnen.

The Economist: What the Internet cannot do
Salon: Money for nothing (recensie Burn Rate, d.d. juni 1998)

Kritiek? Juist niet? Geef die mening:
2525 / WEBFORUM

NIEUWE JOURNALISTIEK
"America Today geeft met een zeer vernieuwende website aan dat zij begrijpt wat internetters willen"

Het onderscheid tussen persbericht en nieuwsartikel wordt wel erg flinterdun. Bij nu.nl.

PRIMEURTJE OP 2525 / WEBFORUM
'Uitgever PCM maakt zich ook schuldig aan systematisch deeplinken', onthulde M. Klerx van kranten.com deze week in de verhitte discussie op 2525 / webforum. Het nieuwtje vond uren later zijn weg naar Planet Multimedia en een dag later haalde het zelfs NRC Handelsblad. Het betrof het ongeoorloofd gebruik van de online vacatures van concurrenten als Intermediair door banentijdschrift Carp, een uitgave van PCM. Laatstgenoemde heeft juist een rechtszaak aangespannen tegen kranten.com omdat het niet wil dat de krantenkoppen systematisch geroofd worden.

Vraag: Ethisch surfen?
Bovenstaand voorbeeld illustreert dat de 'pak wat je pakken kan'-mentaliteit van de 'nieuwe economie' op internet tot in alle regionen is doorgedrongen. Ethiek en fatsoen lijken ver te zoeken als het gaat om internet-bedrijvigheid, leerde eerder al de praktijken van types als Nina Brink. Wat aanleiding is voor de vraag aan lezers van 2525 / nieuwsgids: Hoe belangrijk is ethiek in uw internet-gedrag? Naast stemmen in een poll is er natuurlijk ook discussie mogeljk en zelfs wenselijk.


HET ZWARTE GAT

De Canadese portal-site Canoe heeft dertig procent van het personeel ontslagen. Vorige maand sloot het moederbedrijf al twee krantensites wegens gebrek aan baten. +++ NBC Internet, dochter van het gelijknamige grote tv-station, zet twintig procent van het personeel op straat. Het gaat om 170 medewerkers. +++ De krankzinnig succesvolle koffieshop-keten Starbucks is vijftig miljoen gulden kwijtgeraakt met het faillisement van de online meubelzaak Living.com. Het bedrijf heeft nog 100 miljoen uitstaan bij andere internet-bedrijven die in moeilijkheden verkeren. Starbucks realiseerde zich te laat dat op internet weinig koffie gedronken wordt. +++ Nadat Amazon uit de gratie is geraakt en topman Bezos van held tot loser is geworden in de perceptie van investeerders, dreigt wellicht een zelfde scenario voor Yahoo, constateert US News. Anders dan Amazon lijdt Yahoo niet onder tegenvallende verkoopcijfers maar de advertentiemarkt waar het bedrijf op draait is verre van rooskleurig. +++ Amazon-topman Bezos cum suis beweren gretig dat de val in e-commerce noodzakelijk en zelfs wenselijk is om de nieuwe economie gezond te houden. In werkelijkheid lukt het niemand meer om nog geld bij elkaar te krijgen om een nieuw internetbedrijf op te zetten, ongeacht de levensvatbaarheid. Investeerders hebben hun interesse compleet verloren, constateert BusinessWeek. +++ Hoe ik heet? Dat zeg ik niet: Tachtig procent van de gebruikers is niet bereid persoonlijke informatie te verstrekken in ruil voor toegang tot een website of dienst. +++ Network Commerce, een bedrijf dat er in slaagt binnen half jaar 112,5 miljoen gulden verlies te lijden op een omzet van 107 mijoen, is van plan te starten met ruildiensten voor het bedrijfsleven, het zogeheten 'bartering'. Geld is natuurlijk ook zo lastig. +++ De aandelen van een aantal grote internet-namen als bijvoorbeeld DrKoop, pets.com maar ook muziekhandelaar K-Tell zijn onder de prijs van een dollar gezakt. Als ze daar langer dan een maand blijven kunnen ze uit de beurshandel verwijderd worden. Drkoop 'deed' op het toppunt van de e-commerce hype nog 45 dollar. +++ Gekker kan het nauwelijks worden: Altavista claimt dat maar liefst 100.000 Britten de 'surfen zonder telefoontikken'-toegang van het bedrijf gebruiken. Onderzoekers van Britse media slaagden er echter niet in ook maar een enkele gebruiker te traceren. Het vermoeden rijst serieus dat de dienst in werkelijkheid zelfs helemaal niet bestaat. +++ Boodschappendienst kozmo.com gaat opnieuw over tot ontslagen, de medische site Healtheon/WebMD zet eveneens mensen op straat, B2bstores.com ook. +++ De arbeidsomstandigheden in de 'nieuwe economie' zijn dermate erbarmelijk dat er ingegrepen moet worden, roept een columnist die een hekel heeft aan vakbonden. Het management van veel hi tech-bedrijven leeft moreel gezien in de jaren dertig. +++ Morgen is niet veel beter: een onderzoek van ABC leert dat het aantal online shoppers het afgelopen half jaar met 0 (nul) procent is 'gegroeid'. Dat is aanzienlijk minder dan de 90 procent groei in omzet die bedrijven als Amazon voor ogen hebben. +++ En overmorgen ook niet: Reddingsplannen voor mislukte internet-bedrijven falen vrijwel altijd.
DE WEEK IN LINKS
E-democratie: Amerikaanse kiezers bieden op veilingsite Ebay hun stem te koop aan. +++ E-mancipatie: een 31-jarige vrouw uit North Carolina is opgepakt omdat ze via internet seksuele relaties zocht met kleine jongetjes. +++ Levi's komt volgende maand met een jas waar een gsm-toestel en mp3 speler zitten ingebouwd. Critici vrezen gezondheidsproblemen. +++ Het aanbrengen van links naar een illegaal programma is verboden, zo heeft een Amerikaanse rechter bepaald. De zaak was door de filmindustrie aangespannen tegen hackersmagazine 2600 aangaande de verspreiding van software die de beveiliging van dvd's kraakt. +++ Astronomen hebben een filmpje online gezet waarop te zien is hoe een ster 'sterft'. Het is voor het eerst dat een dergelijk proces is te aanschouwen. +++ Een site die de naam draagt van de Britse oppositieleider, www.williamhague.com, blijkt in handen van een naturist die zijn hobby online praktiseert. Hij veilt de domeinnaam voor minimaal 35.000 gulden en hoopt wellicht dat de verlegenheid bij de Conservatieven zo groot is dat ze voor een dergelijk bedrag zwichten. +++ Jesse Ventura, de worstelaar die het als populist schopte tot gouverneur van Minnesota, heeft het eerste hoofdstuk van zijn boek 'Do I Stand Alone?' online gezet. +++ Succes! Twee Amerikaanse tv-stations die uitzendingen via internet verzorgen zagen hun publiek de afgelopen zes maanden vervijfvoudigen! Er kijken nu 500 mensen per week. +++ Het aantal Amerikaanse huishoudens met een internet-aansluiting overstijgt inmiddels het aantal dat het zonder stelt. +++ Platenmaatschappij EMI sleept een site voor de rechter die GSM-telefoondeuntjes aanbiedt. De aanbieder heeft niet de rechten op liedjes als 'Start Me Up' maar handelt er wel in. +++ +++ De organisatie van de Olympische Spelen weigert internet-journalisten toegang te verlenen tot de Spelen. Ook vinden er geen internet-uitzendingen plaats. Vrees voor piraterij wordt als belangrijkste reden genoemd. +++ Steeds meer Britse bedrijven nemen maatregelen tegen personeel dat op het werk online porno bekijkt. +++ Censuur: Verontwaardiging onder kijkers omdat de makers van de Britse Big Brother de camera's van de online versie uitzetten toen twee opgeslotenen dreigden te gaan vechten. Werd het eindelijk spannend. +++ Een nieuwe variant op het desastreuze liefdes-virus (waarvan de naam niet meer genoemd kan worden omdat bij sommige bedrijven de beveiliginssoftware de aflevering van de 2525 / nieuwsgids dan blokkeert) heeft het op wachtwoorden gemunt. +++ Met zulke vrienden: Een hackertje heeft tientallen websites, zoals die van de Franse Nationale Bibliotheek, besmeurd om de zaak van Napster te 'ondersteunen'. +++ Microsoft gaat z'n populaire programma's geschikt maken voor het gratis besturingssysteem Linux. En nee, ze worden vast niet gratis. +++ Jatten is populair: Het Belgische kwaliteits e-zine DeCursor roept in de jongste mail-editie lezers op gevallen van plagiaat te melden. De Cursor heeft al elf zaken achter de rug waarbij materiaal uit het e-zine werd gestolen. "Een keer vonden we in een Vlaamse krant een letterlijk artikel uit deCURSOR, ondertekend door een journalist van de krant." +++ Een Amerikaans echtpaar heeft voor de prijs van 5000 dollar hun jongste zoon Iuma vernoemd naar een muziekwebsite. De Internet Underground Music Archive (Iuma) looft aan tien echtparen een gelijk bedrag uit als ze hun kinderen naar de site vernoemen. +++ Fairtunes is een site die muziek uitwisselt en onderwijl oproept tot vrijwillige bijdragen. Aan top-artieste Sara McLachlan kon het bedrijf reeds 7 dollar overmaken. +++ Schrijvers als Amy Tan, Norman Mailer en Stephen King wagen de overstap naar het zingen van muziek. De opmerkelijke resultaten zijn online te horen bij mp3.com. +++ Een advocate die een online praktijk wilde openen werd geconfronteerd met een blokkade. De bij de provider geinstalleerde kuisheidsfilter-software weigerde haar naam te accepteren omdat daar het Engelse woord voor 'lul' in zit verwerkt. Mevrouw Babcock kreeg van haar provider te horen dat ze alleen een account kan krijgen als ze haar familienaam wijzigt.


.nl: De provider van een jongerenkamp heeft de internet-toegang afgesloten omdat er vanuit de tenten werd gehackt. +++ De Telegraaf komt met een nieuwe gratis middagkrant, news.nl, die papier en internet tracht te combineren. +++ Een Nederlander speelt de hoofdrol in een online klopjacht die in Berlijn wordt gehouden. Realityrun is een soort kruising tussen Big Brother en een vossenjacht. +++ De Waddeneilanden komen met een eigen weerbericht op internet uit onvrede over de bestaande verwachtingen. +++ Een Enschedese student die geld dacht te verdienen door bijelkaar gejatte foto's online te zetten, heeft na een waarschuwing van enkele benadeelde fotografen de rekening gekregen: 26.000 gulden. En zoveel levert internet niet op.

Alle in NIEUWSGIDS opgenomen links zijn gratis op te vragen. Sommige sites vereisen echter dat de gebruiker zich eerst - eenmalig - registreert.

click for food

NET NIET
Eén op de drie Nederlanders met een internet-aansluiting gebruikt nooit e-mail. Eén op de zeven zoekt nooit informatie op en bijna de helft websurft nooit. Deze op z'n zachtst gezegd krankzinnige dan wel zorgwekkende resultaten komen voort uit een onderzoek dat Nipo uitvoerde in opdracht van Ilse, een zoekmachine waar een op de drie Nederlandse internetters nog nooit van gehoord heeft. Beide organisaties sluiten zich overigens aan bij de resulaten: op geen van de sites is het onderzoek terug te vinden.


The Gorilla Foundation/Koko.org

NIEUWE HULP
EIGEN MERK
NIEUWE DIEREN
Hans Moravec is directeur van het Carnegie Mellon University Mobile Robot Laboratory. De huidige computers hebben volgens hem een denkvermogen dat gelijk is aan dat van het gemiddelde insect maar binnen dertig jaar zal dat opgelopen zijn tot een capaciteit die zich meet met de menselijke hersenen. Computers zijn echter vooral bedoeld voor het automatiseren van papierwerk. De volgende revolutie zal draaien om robots die met alle andere werktaken op soortgelijke wijze afrekenen. De vierde generatie robots zal zich zelfs met mensen kunnen meten, beweert hij in The Edge. Rick Haskins is een marketing-goeroe die mensen ervan tracht te overtuigen dat ze zichzelf alleen maar goed kunnen verkopen als ze zichzelf als een merk beschouwen. Zijn lessen leunen onder meer op de stripboeken over superhelden als Batman en Superman, helden die een enkele bepaalde krachtige eigenschap bezitten. De naar succes strevende mens moet die eigenschap in zichzelf zoeken en al het andere ongemoeid laten, is zijn boodschap. Voor wie bereid is die prijs te betalen (en dat zijn vooral de bootvluchtelingen van de nieuwe economie) lijkt het te werken, constateert het online magazine FEED. Steven Best doceert filosofie aan de universiteit van Texas. Dieren zijn volgens hem te lang gezien als 'dingen' die voelen noch denken in plaats van wezens. Pas zeer recent is de wetenschap zich voor het wezen van dieren gaan interesseren en is discussie daarover geen taboe meer. Onderzoek wijst steeds vaker uit dat dieren over vocabulaires beschikken en dat hun leven vervuld is van emoties. "Iedere groep mensen die gemarginaliseerd werd, heeft in reactie gevochten voor de eigen bevrijding. Nu is het de beurt aan de dieren." Probleem is alleen dat ze niet voor zichzelf kunnen opkomen, schrijft hij bij Brittanica.



2525 / nieuwsgids is een wekelijkse uitgave van Francisco van Jole. Doorsturen van deze editie naar vrienden mag, automatisch verder verspreiden via mailing-lists, intranets en dergelijke of via print niet. Hetzelfde geldt voor overname van tekst. Een archief moet je zelf bijhouden. Reacties op de inhoud naar fvjole@2525.com of publiek in het forum.
Abonneren door een mail met subscribe nieuws-2525 te sturen aan majordomo@2525.com, opzeggen met unsubscribe nieuws-2525.