Francisco van Jole @ 2525

2525/ home

Francisco van Jole

Rotterdam - Sneeuw is vast goed tegen stress.

Deze week in 2525 / nieuwsgids: King stopt met boek; Amazon schuwt bonden; E-commerce flop redt hongerige honden; En nog veel meer. Lezen? Klik hier.

HOME - WEBCAM - E-MAIL - BIO

ROODBORST
22 januari

Gistermiddag in het besneeuwde Schoonoord, het mooiste parkje van de stad, ontmoette ik een Roodborst. Dat wil zeggen, ik zag hem plots zitten en moest toen onmiddellijk mijn pas inhouden om hem niet te verjagen. Het was dus meer een duel dan een ontmoeting. Hij keek me aan en schatte het gevaar in, ik keek terug en dacht 'je hoeft niet bang te zijn'. Maar die verzekering was natuurlijk niet aan hem besteed. Roodborstjes moeten altijd bang zijn. Boven in een boom klonk het geluid van een Vlaamse Gaai om die werkelijkheid nog eens te benadrukken.

Tien jaar geleden ging de telefoon.
"Hallo ma."
"Ik moet je wat vertellen. Ik heb net zoiets ergs gezien. Ben er helemaal van streek van," zei ze met een stem waarvan de aangeslagenheid de boodschap nog eens versterkte.
"Een ongeluk?"
"Ik gooide wat kruimels buiten voor de vogels in de tuin. Ze kwamen er zoals altijd allemaal meteen op af. De mussen pikten driftig, er waren wat spreeuwen en zelfs een paar kraaien. En toen gebeurde het. Plots pikte zo'n kraai boven op de kop van een mus die naast hem zat. Zo maar, zonder aanleiding. Het beestje bleef meteen dood liggen. Het was zo'n vreselijk naar gezicht. Alsof ik een moord zag gebeuren."
Ik zweeg even. Ze had ook een moord gezien, alleen noemen we dat natuur. We noemen het 'wreed' maar het is andere wreedheid dan bijvoorbeeld die van oorlogsmisdadigers. Het is het soort wreedheid dat je meer overkomt dan dat het je wordt aangedaan. De wreedheid van het per ongeluk afzagen van twee van je eigen vingers als je ook eens wilt klussen. De zaag is dan net zo wreed als de natuur. De wreedheid van de oorlogsmisdadiger kent een intentie, in de natuur lijkt het meer toeval.
Maar toch? Waarom deed de kraai dat? Misschien was het wel net zo'n geval van zinloos geweld als dat van de schobbejakken die willekeurige passanten het graf in slaan.
"Tja... zo gaat dat ma."
Ik had meteen spijt van de lompheid van de mededeling maar kon niets anders verzinnen.

Twee zwarte kraaltjes leken op het oranje slabbetje waaraan de Roodborst zijn naam ontleend gelijmd. Zijn veren stonden voluit en gaven zijn lichaam, dat toch niet groter dan een stuiter zal zijn, de omvang van een bolletje wol. Bodybuilders zouden daar nog wat van kunnen leren. Het gaat niet om de spieren, het gaat om wat je suggereert. Twee cocktailprikkertjes hielden hem op de grond, als was hij een soort levend pluizig bitterballetje. Een bitterballetje in de sneeuw, het zag er net zo hulpeloos uit als het klinkt.

's Avonds op weg naar Hilversum hoorde ik op de radio een voorheen Bekende Nederlander klagen over de teloorgang van verhalen. Hij schreef reisboeken en constateerde dat mensen niet meer zo geboeid worden door verhalen. "Ze willen nu alleen maar plaatjes zien van hun reisbestemming." Maar dat maakte hem niet somber. "Het komt wel weer terug."
Een beeld prent zich in, nestelt zich op een plek in je hersens. Een verhaal daarentegen kleeft zich vast aan andere zaken en komt tevoorschijn als er een beeld opdoemt.
Ik ben rooms katholiek opgevoed, een religie die misschien wel als geen ander verhalen aan zaken vastkleeft. Zo wees mijn moeder als ze op vrijdag een schelvis schoonmaakte op de duimafdruk van apostel Petrus, de donkere vlek onder de eerste rugvin. Die zou daar ooit zijn blijven zitten nadat Jezus zijn discipel had uitgedaagd de eerste vis die hij uit het water zou halen te controleren op de aanwezigheid van een munt. Het was een schelvis, die sindsdien de vingerafdruk van Petrus met zich draagt als een soort levend monument voor deze gedenkwaardige gebeurtenis. En natuurlijk zat de munt in de vis. Dat er in het meer van Galilea geen zoutwatervissen als de schelvis voorkomen, mag het verhaal niet van zijn kracht ontdoen. Gelovigen hebben nu eenmaal geen behoefte aan dat soort feiten.

Over de Roodborst gaat het verhaal dat hij de boot miste bij de schepping. Nadat god alle dieren van prachtige kleuren had voorzien kwam hij aanvliegen en was de verf op. Dus moest hij als een onopvallend bruin bolletje door het leven gaan, verstoken van enige kleur. Totdat pakweg 2000 jaar geleden Jezus aan het kruis gespijkerd werd. Terwijl hij daar hulpeloos hing en het bloed vanuit de wonden onder zijn doornenkroon over zijn gezicht stroomde, landde er een Roodborstje op zijn hoofd die het lijden aanschouwde. Verzwolgen door medelijden en verdriet verzamelde de Roodborst al zijn krachten en trok een doorn uit het hoofd van de gekruisigde om de pijn te verlichten. Een druppel bloed viel op de borst van de vogel, kleurde zijn veren rood en uit dankbaarheid mocht hij die voortaan blijven dragen.

De Roodborst neemt een paar kleine sprongen door de sneeuw en kijkt me dan weer aan. Ik weet dat het absurd is maar de vertedering die hij losmaakt is direct verbonden aan het verhaal dat ik tientallen jaren geleden over hem hoorde. Een verhaal dat ik niet geloof verbonden aan een religie die ik niet meer aanhang en uit een tijd die ik ver achter me heb gelaten. En toch is het er. Daar in de sneeuw, hier in mijn hoofd.

Een verhaal is gevoel dat zich vermomt als verstand.

NIEUW! Vul je e-mail adres in en ontvang steeds bericht als deze pagina wordt vernieuwd. Met (meestal) een exclusieve verrassing.