Rotterdam - En iedereen een vredige kerst gewenst

KERSTVERSIERING 24 december [Newsflash: Zowel de SmallZine als De Cursor hebben een Outbox vervaardigd. Zie hier de resultaten.] Onderstaand kerstverhaal schreef ik in 1992 voor het Rotterdamse maandblad Circuit Printen? Kies dan deze versie. Een vrouw plaatst een kennismakingsadvertentie om de kerstdagen op avontuurlijke wijze door te brengen. Een man bedenkt voor haar een spannende ontmoeting. Een kerstverhaal door Francisco van Jole. K.'s blik gleed over de dubbelgevouwen krantepagina met contactadvertenties die voor hem op tafel lag: "Jonge vrouw (28), HBO-niveau zoekt avontuurlijke partner om met de kerst samen spannende dingen te doen. Br. o. nr. 125-23918 v.d. blad". K. omcirkelde de tekst voor de zoveelste keer met een balpen. De punt drukte door het met inkt doorweekte papier. Hij nam de woorden stuk voor stuk tot zich als een exegeet die speurt naar een achterliggende boodschap. De enkele zin hield hem al dagen bezig omdat deze zo wervend en toch nietszeggend was. Wat is "avontuurlijk"? Wat is "spannend"? Hij schoof de krant opzij en las de brief die er onder tevoorschijn kwam: Aan de jonge vrouw, Vandaag werd ik getroffen door je advertentie in de Volkskrant. Met slechts één zin weet je alles wat ik aan nieuwsgierigheid in me heb, los te maken. Normaal reageer ik niet op contactadvertenties maar deze bleef me intrigeren: ik wil je leren kennen. Ik ben 30 jaar, blond, 1.86 m, 83 kg, blauwe ogen, atletisch gebouwd, ongebonden en niet-roker. Ik heb een leidinggevende baan bij een internationale organisatie en reis daarvoor regelmatig naar alle mogelijke uithoeken van de wereld. Daarnaast heb ik een brede culturele belangstelling, houd ik van het onverwachte en verafschuw ik sleur. Meer vertel ik nu - nog - niet. Het is wellicht ongebruikelijk maar ik stel je een directe, doch vrijblijvende, ontmoeting voor. Op 24 december om 19.30 uur wacht ik, met een exemplaar van de NRC onder mijn rechterarm, in de hal van het Centraal Station te Rotterdam, ter hoogte van de tijdschriftenshop. Ik kijk naar je uit, Rogier K. stak een sigaret op en peinsde. Was Rogier wel een goede naam geweest? Prikkelde de tekst voldoende om haar te lokken? Hij had bij de brief een polaroid gevoegd, gemaakt van een foto uit een Amerikaans life-style magazine: een blonde man staande in een modern, sober maar onmiskenbaar duur ingerichte woonkamer. Riskant, want misschien knapte ze daar wel juist op af. Even overviel hem de twijfel over het gehele plan. Zou ze de brief niet gewoon terzijde leggen omdat het voorstel te ongebruikelijk was? Of nee, want avontuur, dat is toch juist het doorbreken van de gewoonte? Aan de voorkant van het Centraal Station zong een koortje van het Leger des Heils kerstliederen. 'Stille nacht, heilige nacht' temidden van rinkelende trams en toeterende taxi's. De blauwe wijzers van de klok wezen tien minuten over zeven aan. K. schoof langs twee spoorwegpolitieagenten door de automatische deuren naar binnen. Voor de tijdschriftenwinkel stond een aantal wachtenden, waaronder twee jonge vrouwen maar K. besloot dat geen van hen het kon zijn want ze droegen beiden een weekend-tas bij zich en een eerste kennismaking is tenslotte geen logeerpartij. Hij liep de winkel binnen, kocht een opinieweekblad en installeerde zich tegen de glazen pui van de kiosk. Eigenlijk had hij gehoopt dat ze er al wel gestaan zou hebben; twintig minuten te vroeg en dus alle tijd om haar ongemerkt te bestuderen. Het liefst zelfs nauwelijks zichtbaar een beetje nerveus en op haar hoede als een musje op een voederplank in de winter: voorzichtig verlangend. Een kwartier later was het raak. K. wist, zonder duidelijke aanwijzing, onmiddellijk dat zij het moest zijn, zelfs al zag ze er anders uit dan hij bedacht, of misschien zelfs verlangd had. Zo gauw ze de tijdschriftenwinkel opmerkte, zochten haar ogen de hal af of er wellicht nog een andere kiosk was, een teken dat ze vermoedelijk niet uit Rotterdam kwam. Het stelde K. gerust. Daarna inspecteerde ze de wachtenden en stelde zich precies halverwege de ontmoetingsplek op. Ze had een blond page-achtig kapsel en donkere wenkbrauwen, het gezicht was lichtjes opgemaakt en de lippen fel rood gestift. Ze droeg een lange zwarte mantel die haar figuur verhulde en een mosgroene pantalon met daaronder zwarte laarsjes. K. vond haar niet mooi maar ook niet lelijk. Ze bezat een onopvallend voorkomen dat, zo stelde K. zich voor, al naar gelang zijn bui hem afwisselend zou aantrekken of afstoten. Beter kon hij het eigenlijk niet treffen. Haar blik gleed over de voorbij lopende reizigers als een vuurtorenlicht over de golven. Af en toe bleef ze kleven aan mannen die, soms vaag, leken op de polaroid die zich ongetwijfeld in haar handtasje bevond. Na zo'n eerste aanzet tot herkenning zocht ze snel naar de bijbehorende NRC. Tevergeefs. In een vast patroon keek ze vervolgens op haar horloge en schuifelde even met haar voet. Na twintig minuten werd ze zichtbaar onrustiger en haar onderzoekingen minder selectief. Ze bekeek nu ook mannen met donkerblond of zelfs bruin haar. Even daarvoor had ze zelfs K. gewogen, ondanks zijn donkere haar en bril. Hij had haar aangekeken met een vriendeljke glimlach die ze schuchter maar sympathiek wederkeerde. Net toen K. overwoog of het al tijd was om in actie te komen, sprak ze hem zelf aan. "Dit is toch de centrale hal? Of is er nog een aan de andere kant van het station?" K. antwoordde dat zich aan de Blijdorpzijde een klein halletje bevond. Hij merkte dat het haar geruststelde en voegde er daarom aan toe. "Buiten is er nog wel een andere kiosk." Ze draaide haar hoofd en speurde door de glazen gevel het plein af. "Maar die is nu gesloten. Iedereen wacht altijd hier. De rest van de hal is vrijwel ongebruikt. En buiten spreken alleen de junks met elkaar af. Niemand wil daar tussen gaan staan. Is je afspraak te laat?" Ze knikte en keek weer op haar horloge. Dit was het moeilijkste gedeelte. K. moest haar aandacht zien vast te houden zonder opdringerig over te komen. Er moest uit het niets een gesprek ontstaan dat spontaan leek maar ondertussen door hem zorgvuldig geregisseerd werd en waarbij iedere zin, iedere vraag, haar belangstelling zou doen groeien. K. stak een sigaret in zijn mond en bood haar er een aan. Ze twijfelde even maar sloeg hem af. "Dit is de avond van de kerstvluchtelingen. De meeste mensen die hier voorbij lopen zijn op weg naar gezelschap en op de vlucht voor eenzaamheid." Ze keek verbaasd maar lachtte. K. vervolgde hoopvol. "Volgens mij komt dat door de kerstgedachte van vrede. Om vrede te hebben moet je namelijk minstens met z'n tweeën zijn."

Een half uur verstreek zonder dat het gesprek stokte. K. maakte grapjes waar ze om moest lachen, toonde belangstelling en zorgde er voor dat zijn woorden aansloten op de hare. Hij ging, om voorspelbaarheid te voorkomen, niet direct in op de interesses die ze blootgaf maar verzon verhalen over gebieden die daar in de buurt lagen. Toen ze bijvoorbeeld vertelde dat ze dol was op wintersport, veinsde hij een passie voor bergklimmen. Even later keek ze voor het eerst sinds lange tijd weer op haar horloge, haar belangstelling voor de voorbijgangers had ze vrijwel volledig verloren. Ze heette Suzanne en kwam uit Breda. "Heb je zin om even wat te gaan drinken?" K. dacht de vraag goed getimed te hebben maar toch schrok ze nog. "Hang desnoods een briefje op dat je over een half uur terug bent. Je hebt nu wel lang genoeg gewacht." "Nee, dat is niet nodig. Is hier iets in de buurt dan?" K. knorde inwendig tevreden. Hij had alleen maar kunnen hopen dat ze zo reageerde. Ze liep regelrecht in zijn fuik. Nu had hij alle kaarten in handen. Zij begaf zich in een onverwachte situatie die in werkelijkheid heel anders was dan zij kon vermoeden. Hij daarentegen wist precies wat er ging komen. In het Doelencafé‚ legde K. om half twaalf zijn hand op haar knie. Ze haalde hem niet weg. Nog drie kwartier, dacht K., dan mist ze de laatste trein. Hij had het gesprek zo gestuurd dat er een intieme sfeer was ontstaan. Alles wat ze vertelde, onderwierp hij aan razendsnelle analyses. Destilleerde er de elementen uit die hij kon gebruiken om, zoals een waarzegger op de kermis, uitspraken te doen die nauw aansloten op haar ervaringen. Ze raakte in vervoering van zoveel herkenning, kreeg het idee dat ze een begrijpende lotgenoot had ontmoet. Suzanne was orthopedagoge en leidde, zo begreep K., een weinig spannend bestaan waarin een ontmoeting als deze al een avontuur van de eerste orde was. Haar leven was te regelmatig voor het onverwachte, concludeerde K. Zelfs de uitdagingen werden gearrangeerd. De avontuurlijke vakanties die ze dacht gemaakt te hebben, waren dat natuurlijk helemaal niet geweest. Wat is er immers spannend aan een verblijf waarbij tevoren vast staat waar je bent en hoe lang dat zal duren? Natuurlijk, er kan je iets overkomen maar je kunt ook van de trap vallen, terwijl niemand dat als avontuurlijk beschouwt. Spanning impliceert onvoorspelbaarheid, terwijl Suzanne iemand was die, zonder dat ze het wellicht zelf besefte, die onvoorspelbaarheid juist voortdurend wegpoetste met afspraken en zekerheden. Om tien over twaalf had K. al haar dij, schouder en wang aangeraakt. Ze maakte geen aanstalten te vertrekken. "Op wie wachtte je eigenlijk?" "Ik had een afspraak met een kennis." "Uit Rotterdam?" "Nee, eh... Schiedam. Maar we zouden in Rotterdam uitgaan." "Moet je die kennis dan niet bellen?" "Ik heb zijn telefoonnummer niet bij me." K. gaf haar een voorzichtige kus. Hij grinnikte zachtjes. Wat een rammelende smoes: uitgaan op kerstavond met een kennis die zo vaag is dat hij niet eens in je adresboekje staat. Gewoonlijk was dit het moment van de overwinning. Of er daadwerkelijk geneukt werd kon K. eigenlijk meestal niet zoveel schelen. Het ging hem om het idee dat het zou kunnen gebeuren als hij dat zou willen. Het superieure gevoel van de overwinnaar verschafte een veel langduriger en aangenamer bevrediging dan de kortstondige stuiptrekkingen van een zaadlozing. Dat laatste kon je immers ook zelf veroorzaken. "Ik ga er vandoor," zei K. plots. Suzanne schrok, keek op haar horloge en schrok opnieuw. K. genoot van de paniek in haar ogen. Een onverwacht gezellige kerstavond dreigde van het een op het andere moment te veranderen in een nachtmerrie: een vreemde stad en geen slaapplaats, geen vervoer. Zijn positie veranderde van toevallig geestverwant tot redder in nood. Bij de taxi aangekomen zorgde K. er voor dat hij zijn adres voor het instappen door het raampje van de chauffeur fluisterde, zodat Suzanne het niet hoorde. Op de achterbank drukte hij zich tegen haar aan en zag met zijn kin op haar schouder de feestverlichte huiskamers en winkels voorbijglijden. Belachelijk, dacht K., wat betekenen die lampjes nog in een stad die het hele jaar door oogt als een kerstboom? "Let niet op de rotzooi," ordonneerde K. voordat hij de deur naar de woonkamer opende. Hij schoof een doos met lege flessen opzij en liet haar binnen. In de kamer lagen stapels kranten, tijdschriften en kleding. De televisie stond nog aan en toonde MTV maar gaf geen geluid. Suzanne keek hem verbaasd aan. "Mijn elektronisch aquarium," verklaarde K. en stak een kaars aan. "Vrolijk Kerstfeest." Hij draaide het licht uit. Het middaglicht sijpelde door de gordijnen van de slaapkamer. K. streek door de blonde haardos die op zijn borstkas rustte. Ze richtte haar hoofd op, gaf hem een kus en zei: "Weet je, ik voel me op de een of andere manier heel prettig vertrouwd bij je. Niet vanuit een gevoel dat ik je al jaren ken maar omdat ik me zo mezelf voel." Voor ze het huis verlieten, vroeg ze zijn adres en telefoonnummer. K. krabbelde een verzonnen straat en nummer op een briefje. En hoewel het metrostation vlakbij was liep hij eerst een paar andere straten door om te zorgen dat ze de route niet meer terug zou vinden. Op het perron nam ze afscheid. "Ik bel je snel." K. was tevreden. Zij had het avontuur gevonden dat ze zocht, maar anders dan ze dacht. Ze beschouwde het als een bijzondere samenloop van omstandigheden, terwijl K. het met iedere andere vergelijkbare adverteerder kon herhalen. Hij was voor haar uniek, zij voor hem inwisselbaar. Anderhalve week later vond K. in zijn postbus de retourenveloppe die hij bij zijn reactie op de advertentie had ingesloten. De polaroid zat er in. En een briefje: Beste Rogier, Hartelijk dank voor je brief. Ik heb echter op mijn oproep zoveel reacties gekregen dat ik moest selecteren en niet iedereen tijdig heb kunnen antwoorden. Dat spijt me vreselijk maar ik hoop dat je hiervoor begrip kunt opbrengen. Vriendelijke groet, Claudia K. bekeek de enveloppe opnieuw. Een afzender ontbrak. Het poststempel vermeldde Schiedam. vorige editie Index

LATEN WE PERSOONLIJK WORDEN: De uiterst persoonlijke FvJcam-mailinglist boordevol irrelevante wetenswaardigheden, grappige net-verschijnselen en opmerkelijke sites wordt nergens openbaar gearchiveerd. Alleen via email te lezen dus. Al meer dan drieduizend mensen vinden dat leuk.

Tik hier je email-adres in als je de FvJcam-list voortaan wilt ontvangen   Of stuur een e-mail naar fvjole@xs4all.nl met als subject: fvjcam-list

LINKE BOEL: Speciaal voor de liefhebbers van 2525.com is een set unieke banners ontworpen. Banners zijn van die dingen die je op homepages ziet, waarbij je je zuchtend afvraagt 'wat is dat nou weer?' en vervolgens gewoon verder gaat. Dus: Kies er een uit en voeg die toe aan je homepage, website of print 'm uit en plak het kleinood op de auto, fiets,

rugzak of vaatwasmachine. Of beter nog: doe het allemaal. Flink uitvergroot zijn ze bovendien als placemat te gebruiken. Weifel niet en ga meteen naar de galerij der 2525-banners. Je zult er geen spijt van krijgen! Nou ja, misschien wel maar dan heb je in ieder geval weer iets om over te kniezen.

HOMEPAGE 1.0 (1996) - HOMEPAGE 2.0 (1997) - HOMEPAGE 3.0 (1998)
E-MAIL - LIVE WEBCAM - MAILINGLIST