Zwitserland - Een kudde schapenwolkjes trekt door de lucht. |
Buiten de Buis kroniek van een tv-loos bestaan (1) 13 augustus 2003 DUTTEN Het meest schrok ik nog van het gevoel van blijheid. Ik werd overvallen door rampspoed en toch voelde het als bevrijding. Dat klopte niet. In een poging mijn uit de kom geschoten gevoelsleven weer in het gareel te krijgen trachtte ik me haastig voor de geest te halen hoe erg het was. DIT IS EEN RAMP! zei ik tegen mezelf. Het lukte niet, er bleef een gevoel van opluchting hangen. Het was maandagmiddag en ik lag zoals gebruikelijk op een van de zitbanken in de huiskamer, de afstandsbediening van de televisie losjes in de hand. Op de beeldbuis prijkte BBC Ceefax, de teletekstpagina's die ik altijd bezoek als loomheid en plichtsgevoel rond de klok van vier uur hun traditionele middaggevecht voeren. Zo gaat het: Ik lees Engelstalige berichten, puzzel over woorden waarvan ik de betekenis of uitspraak niet ken en onder de bijna hypnotiserende werking van het scherm sluiten zich langzaam mijn oogleden en dommel ik weg als een oude man achter de geraniums. De afstandsbediening valt uit mijn hand. De ene dag schrik ik daarvan wakker, recupereer mezelf, sta op en ga weer aan het werk. De andere dag volgt een diepe dut waaruit ik pas minuten of kwartieren later ontwaak en een hopeloos vernielde dag aantref, altijd gevolgd door het schuldgevoel dat ik mijn leven verdut. Terwijl anderen hemelen bestormen, luchtkastelen bouwen of ander nuttig werk aan het zwerk verrichten lig ik mijn bestaan weg te dommelen. Maar deze middag, terwijl ik al half bewusteloos op het rode knopje van 'next page' drukte, klonk er ineens het soort metalige klik dat ik alleen maar ken van een computermonitor die zichzelf bij gebrek aan activiteit uitschakelt. Het is een geluid dat nog het meest lijkt op een spijker die valt op een linoleumvloer. Ik was meteen klaarwakker. Het scherm was zwart geworden, of liever gezegd grijszwart. Ik drukte op de afstandsbediening, er gebeurde niets... Ik takelde mezelf uit mijn luiaardshouding, liep naar het tv-toestel, drukte de aan- of uitknop in, wachtte even en toen nog eens. Weer niks. Het apparaat was stuk. Toen was er de blijheid. Waar die precies vandaan kwam was me niet duidelijk. Het enige "dat zul je nu net zien"- gevoel dat me bedrukte was dat ik zojuist mijn abonnement bij de online videotheek Moviemile had uitgebreid en verlengd. Zonder tv ook geen dvd's dus dat was nu zonde van het geld. Maar die teleurstelling werd gecompenseerd door de opluchting over het toeval dat ik net gisteravond de laatste aflevering van de zenuwslopende serie 24 op de BBC had gezien. Dat zou pas echt een marteling zijn, bijna een half jaar wekelijks naar een serie kijken en dan de ontknoping missen omdat de tv uitvalt. Zelfs de held van de serie, geheim agent Jack Bauer die warempel in staat bleek te herrijzen uit de klinische dood, zou dat niet overleven. Twee weken eerder was precies hetzelfde gebeurd met de televisie in de slaapkamer. Misschien kwam het door de warmte, dacht ik even maar dat leek me bij nader inzien onzin. Dan zou immers de halve wereld geen tv moeten hebben. Dat is weliswaar hoogstwaarschijnlijk het geval maar zoals wel vaker bij redeneringen is een dergelijke feitelijke constatering niet echt van belang. Logica ontstijgt immers altijd de feiten. Met die tragische gebeurtenis in de slaapkamer was ik al niet ontevreden geweest. Dat voelde eerder als een verlossing. Te vaak naar mijn zin, om gewoon niet te zeggen 'altijd', staarde ik voor het slapen gaan nog even naar het scherm dat zo diep in de nacht meestal geen fraai beeld van de mensheid geeft. Op de commerciële zenders wapperen vrouwen met borsten, billen en tongen die als rolfluiten uit hun mond komen, op de nieuwszender slingeren de lichaamsdelen in het rond na de zoveelste aanslag en eenmaal gevlucht naar de muziekzenders scrollen onderin het beeld de hunkerende sms-jes van de eigentijdse 'nuttelozen van de nacht': "Zijn er nog hete chicks wakker in Hoofddorp?" of "Oude Tonge rulezzzz!!!" Ik ben opgegroeid met het toekomstbeeld van een allesvernietigende kernoorlog maar die blijkt door de komst van interactieve televisie volstrekt overbodig voor het onvermijdelijke einde van de mensheid. Wie de voorbode van armageddon wil zien moet 's nachts naar de televisie kijken. Twee televisieloze weken in de slaapkamer nu al merkte ik de oorspronkelijke betekenis van nachtrust. 's Ochtends werd ik wakker met een gevoel dat verdacht veel leek op levenslust. Het beviel zo goed dat ik de televisie niet naar de reparateur bracht. Maar nu de huiskamer-tv het ook had begeven lag de zaak plots anders. Weliswaar staat er in mijn werkkamer nog een toestel maar dat kan nauwelijks als een alternatief beschouwd worden. Ik bedoel, het dingetje heeft slechts zestien kanalen en geen teletekst. Daar kan een mens niet bij weg dutten. De volgende dag, dinsdag, bracht ik beide tv's weg. De reparaties zullen, zo werd mij voorzichtig meegedeeld door de baliemedewerkers, vijf tot acht weken in beslag nemen. Het betekent in het uiterste geval tot half oktober geen televisie. Dat klinkt als survival in het informatietijdperk en nu raakte ik helemaal opgetogen. Kan ik zonder televisie? Is internet een alternatief? Terwijl ik de vragen opschrijf realiseer ik me dat het niet zomaar vragen zijn, het zijn de vragen van een onbewust verslaafde. En meteen bekruipt me de angst. Hoe ga ik mijn loze avonden vullen? Wat als er weer een oorlog uitbreekt? Als 11 september zich herhaalt? Straks doen die verdomde terroristen nog aan verjaardagen! In de huiskamer staat het lege televisiemeubel, kaal als een altaar na de Beeldenstorm. Ineens voel ik me afgesneden van de wereld. (wordt vervolgd) Francisco van Jole Eerder op 2525 5.0: Terugblik Stop Broers Bonus Roerloos Zwijgen Atomen Koffie Stoere Stumperds Liefde De scriptloze samenleving Kort en krachtig Het PowerPoint denken Machine Oewattoe Schaken met de verbeelding De Nieuwe Economie De gadget-blues Presentatie Blink Wanneer ontroert het net? Opkomst (en ondergang) van de digitale beeldcultuur |
teksten & foto's © 1996-2003 Francisco van Jole
HOME 4.0 (1999-2001) - HOME 3.0 (1998) - HOME 2.0 (1997) - HOME 1.0 (1996)