    |
|
|
|
|
|
Buiten de Buis kroniek van een tv-loos bestaan (8) 13 oktober 2003 DOLLARD Op een middag die zo leeg was dat ik iedere seconde voelde wegtikken werd ik gebeld door een computer. Een vrouwelijke computer natuurlijk want ze wilde met me communiceren. Zo gauw computers gaan communiceren worden ze vrouwelijk. Anders zijn ze meestal neutraal en heten ze Pentium of X1. Aan het accent te horen was het zelfs een blonde computer. Van dat gezandstraalde Rotterdamse blond dat een 'o'-klank tussen de medeklinkers vandaan peutert en er een walsje mee maakt. Ze was in dienst bij de reparatieservice en belde me om te zeggen dat de televisie gereed was. De boodschap klonk een beetje moeizaam, met onverklaarbare pauzes tussen woorden en lettergrepen. Alsof ze aan het watertrappelen was in een zwembad en steeds even kopje onder ging. Aan het einde van haar verhaal - "Het appa-raat staat voor u klaar in <slik> het filiaal <slik> waar u het heeft af-geleverd" - vroeg ze of ik de mededeling goed begrepen had. Zo ja, dan moest ik voor de administratieve verwerking op toets 1 drukken. 1. Het was natuurlijk slecht nieuws. Wat moest ik met nog een gerepareerde televisie? De eerste gerepareerde, het grote toestel, staat al weken ongebruikt in de huiskamer. Ik bekijk er af en toe een dvd mee. Veel meer kan ook niet want het apparaat is verder nergens op aangesloten. De witte antennekabel ligt losgekoppeld in een hoek, uitgerangeerd als een tuinslang in een winterse garage. Moest ik er nu weer zo'n comateus toestel bij krijgen? Ik zou het in mijn werkkamer kunnen plaatsen. Of nee, ophangen aan een beugel, dat staat immers professioneel. Ik heb nog zo'n wendbare monitorarm, ooit gekocht omdat het een aanbieding was bij de Zweedse huiskamerveroveraar. Toen ik de constructie na ontcijfering van de rebushandleiding met heel veel moeite aan de muur had bevestigd ontdekte ik dat het toch een stuk minder praktisch was dan ik hoopte. De arm was zo lang dat het toestel recht boven het midden van het bed zweefde. Die positie was op zich al beangstigend maar zeker zo onaangenaam bleek het dat het beeld compleet uit zicht verdwenen was. Alleen als ik twee gestapelde hoofdkussens onder mijn lendenden plaatste en mijn hoofd heel ver naar achteren boog kon ik een stuk van de beeldbuis zien. De monitorarm monteerde ik weer los en de vier gipsbouten die in de muur verankerd waren verborg ik door er een schilderij voor te hangen. Een gezicht op de Dollard om precies te zijn, geschilderd door een oom die zich verder voornamelijk bezig hield met het uitvinden van de perpetuum mobile. Vroeger hing het schilderij in de huiskamer van mijn ouderlijk huis boven de sofa. Het toont niet meer dan een lege watervlakte, een horizon en een wolkenlucht. Geen land, geen enkel herkenningspunt. Het zou ook de Noordzee kunnen zijn. Of het Kanaal. Maar dat was het niet. "Dat is de Dollard," zei mijn vader als visite er geïnteresseerd naar keek. Meestal knikten ze dan alsof ze het herkenden. Dat leek me absurd maar toen ik een paar jaar geleden voor het eerst aan de oever van de echte Dollard stond was het alsof het schilderij tot leven werd gewekt, als een tuinkabouter die plots met de kruiwagen wegloopt. Ik herkende het schilderij omdat aan die oever het verlangen naar herkenning overheerste. Door iets te herkennen, kun je het jezelf toeëigenen. Televisie is grotendeels opgebouwd rond dat principe en daarom is bijvoorbeeld de permanente aanwezigheid van tv-sterren even noodzakelijk als aangenaam. Ze maken het nieuwe meteen vertrouwd, meteen van de kijker. Dat valt pas op bij tv-kijken in in een buitenland vol onbekenden. Zonder die vertrouwdheid, zonder de warme deken van herkenning wordt tv dan een kastje met bewegende beelden die potsierlijk aan doen. Nu gebeurt het weer. Steeds neem ik me voor niet badinerend of denigrerend over tv te schrijven en steeds voeren de komma's, de bijzinnen, de vergelijkingen me naar het land der debielen. Dat is geen bevestiging van hoe vreselijk televisie is maar van hoeveel moeite het kost om er afstand van te nemen. Spot is een afweermiddel. Als ik de krant lees of het radionieuws beluister bemerk ik overal de schaduw van de televisie. Het denken en becommentariëren in beelden is zo sterk aanwezig dat ik zelfs de televisiebeelden die ik nooit heb gezien voor me zie. Ik vermoed bijvoorbeeld dat in de voorbije dagen op de televisie te zien is geweest hoe vakbondsleden tevergeefs actie in het verkeer voerden. Ik weet daar niks van, ik heb alleen gelezen over het mislukken van zo'n actie. Maar toch zie ik het viaduct voor me, het voortrazende verkeer. Ik mag dan geen televisie meer hebben, in mijn hoofd zit nog steeds een toestel. Als ik mijn ogen sluit kan ik er zelfs mee zappen. In het filiaal overhandigde ik de reparatiebon aan een baliemedewerker die er mee achter een deur verdween. Ik denk dan al snel dat zo iemand voor eeuwig is vertrokken, opgepeuzeld door het verschrikkelijke magazijnmonster of geboeid en ontvoerd door verstrooide gangsters die zich in de persoon vergissen. Maar korte tijd later zwaaide de deur weer open en daar was mijn tv. Of liever gezegd, daar vermoedde ik mijn tv want hij was onherkenbaar verpakt in een soort vershoudfolie, het plastic spul dat zich gedraagt als een spinnenweb: strak bij het kijken maar onontwarbaar bij iedere aanraking. Het leek er op dat mijn arme kleine toestel in de muil van een vreselijk monster terecht was gekomen en weer uitgekotst, een soort Alien. "Daar izzie weer", sprak de baliemedewerker en gaf een zacht klopje op de bovenkant van het toestel, alsof het een kind was dat een kleine medische ingreep had ondergaan. Ik nam het toestel in mijn armen en liep met een snelle pas door de winkelstraat naar mijn auto, bang als ik was een bekende tegen te komen. "Hé kijk nou, ik dacht dat jij geen tv meer had?" Thuis zette ik het toestel op een bureau in de werkkamer. In een hoek, zodat ik niet te snel in de verleiding zou komen. Ik pelde terughoudend de plastic verpakking los. "Heb je de nieuwe clip van djoewel gezien?" vroeg een vriendin verontwaardigd. "Die is helemaal op de Britney Aguilera toer." "Djoewel?" "Ja weet je wel van vroeger. Djoewol." "Die van Deep Water?" When you're drowning in deep water And you wake up making love to a wall "Ja die." "Aguilera? Echt?" "Ja met zo'n stemmetje en zo'n dansje en veel bloot en zo." Dat is het rare van televisie. Het ging nergens over maar ik miste het genoegen van de gedeelde afschuw. Ik ging naar mtv.com en vroeg de clip op. De computer speelde zoals altijd bij streaming video eerst even tikkertje met verlos: aparte schermen sprongen op, bandbreedtes werden opgemeten. Er kwam een reclamefilmpje en toen was ze daar: Jewel Aguilera-Spears. Dit kon niet. Of wel. Maar het hoorde niet. Of wel. Terwijl mijn oordeel zichzelf nog aan het bepalen was hield het filmpje na dertig seconden op. Meer wilde MTV niet laten zien, als een pusher die nieuwe junkies probeert te kweken. Kijk tv. Gelukkig vond ik elders, bij msn.com, de hele versie. Het bleek satire. Dacht ik althans. Misschien was het een gebrek aan gewenning maar het viel me plots op dat het bekijken van clipjes op de computer niet zo prettig is. Clips moeten uit zichzelf voorbij komen, een soort toeval zijn. En die ene goede, die kun je dan later terugkijken. Ik durf het bijna niet bekennen maar ik mis MTV. Niet die geweldige film, niet die interessante discussie, die boeiende documentaire, die leuke grappen. Gewoon MTV. Aarzelend stak ik de stekker in de contactdoos. Een rood lampje aan de voorzijde begon te gloeien. Ik drukte op de afstandsbediening. Er gebeurde niets. Vreemd. Meteen ontspon zich het 'ik zal wel iets verkeerd doen'-ritueel dat bij technische mankementen hoort. Ik verving de batterijen in de afstandsbediening. Dat maakte geen verschil. Ik drukte op de paar knoppen van het toestel. Nog steeds niets anders dan een rood lampje. "Toestel opnieuw afgeregeld" las ik op de reparatiebon. Nietes. Het toestel verkeerde nog in exact dezelfde staat als waarin ik het weken eerder had weggebracht. Er was helemaal niets aan gedaan. In plaats van ergernis voelde ik de opluchting van een pijnlijke beslissing die op het laatste moment niet genomen hoeft te worden. "Roep de bommenwerpers terug..." Ik bestudeerde de bon opnieuw. Reparaties hebben een garantieperiode van 90 dagen stond er. Dat betekende drie maanden extra bedenktijd. (wordt vervolgd) Francisco van Jole Eerder op 2525 5.0: Buiten de Buis: (1) Dutten (2) Roken (3) Stamppot (4) Koeien (5) Geen Kip (6) Vrienden (7) Patat Overig: Terugblik Stop Broers Bonus Roerloos Zwijgen Atomen Koffie Stoere Stumperds Liefde De scriptloze samenleving Kort en krachtig Het PowerPoint denken Machine Oewattoe Schaken met de verbeelding De Nieuwe Economie De gadget-blues Presentatie Blink Wanneer ontroert het net? Opkomst (en ondergang) van de digitale beeldcultuur |
teksten & foto's © 1996-2003 Francisco van Jole
HOME 4.0 (1999-2001) - HOME 3.0 (1998) - HOME 2.0 (1997) - HOME 1.0 (1996)