« TV als bindmiddel | Main | Vietnam (6) »
21 februari 2005
Foute familie
Er is een oom die ik nooit heb gekend maar hij was het lievelingsbroertje van mijn moeder. Als ze over hem sprak kreeg ze tranen in haar ogen. Hij was zo intelligent, zo zacht, zo vol liefde en zo enorm devoot. Ja, hij was in dienst van de Waffen-SS getreden maar dat zat heel anders in elkaar dan je zou denken, vertelde ze. Tijdens de oorlogsjaren was Caspar op 18-jarige leeftijd van huis weggelopen omdat hij het hardvochtige karakter van zijn vader niet meer kon verdragen. Hij had in een soort baldadigheid Duitse soldaten opgezocht, die hem prompt ronselden. Later had Caspar spijt gekregen en thuis gesmeekt te mogen onderduiken maar zijn vader - mijn opa - wist van geen wijken: Hij had gekozen dus nu moest hij ook maar gaan.
Hij vertrok naar Rusland.
Tot laat in de jaren zestig werden er nog pogingen ondernomen om via het Rode Kruis te achterhalen wat er van hem geworden was. Sommige mensen vermoedden dat hij nog in een Russisch gevangenenkamp zat, anderen dachten dat hij misschien onder een andere naam een nieuw leven was begonnen. Het waren gedachten tegen beter weten in want iedereen wist de afloop, ook al was die nooit bevestigd. In zijn laatste brieven vertelde hij over de barre omstandigheden, over afgevroren tenen en over de naderende vijand.
Mijn moeder had me altijd verzekerd dat haar broertje nooit een vlieg kwaad kon doen. Maar toen ik na haar dood tussen de nagelaten spullen een briefkaart van hem aantrof, was ik daar minder zeker van. Uit de tekst sprak een enorm enthousiasme voor de missie waar hij aan deelnam. Van twijfel of spijt was geen spoor te bekennen.
Vorige maand las ik het boek Stalingrad van Antony Beevor, een gedetailleerd verslag van de militaire operaties aan het Oostfront, en kreeg een beeld van de afschuwelijke omstandigheden waaronder hij naar alle waarschijnlijkheid is gesneuveld. Maar ook hoe rücksichtslos de nazi's tegen de bevolking daar, met name tegen joden en communisten, tekeer gingen.
Ik kan geen medelijden voelen voor mijn oom, anders dan het medelijden dat oorlog in zijn algemeenheid oproept. Maar wel voor mijn moeder en haar gemis, haar blinde liefde voor haar broertje. Ze hield van hem zoals ze hem zag. Daar was niets onechts aan, noch verkeerd.
Posted by fvjole at 21 februari 2005 09:28
