« april 2005 | Main | juni 2005 »
31 mei 2005
TROS Radio Online, de uitzending (realaudio + podcast)
Met vanavond onder meer: Kritiek op de Referendumwijzer - De stemming onder weblogs, Kamerlid Martijn van Dam reageert - Marie-Claire van den Berg test de sexy HipTop - Georganiseerde criminaliteit niet op internet - Kennisnet steunt Wikipedia, tot verdriet van uitgever.
Allemaal te beluisteren via www.radio-online.nl waar ook de podcast in mp3 te verkrijgen is.
De sites die in het nieuws aan de orde kwamen zijn: Alternatieve museum tours - Roadcasting - Creatief Biechten.
De test van Marie-Claire is morgen na te lezen bij Planet Internet of via haar eigen weblog Spotgirl.
Posted by fvjole at 11:08 pm
Dictatuur van de Veiligheid
Het Rotterdamse veiligheidsbeleid verdraagt geen pottenkijkers ondervinden de medewerkers van Cineac Noord keer op keer. Zie dit filmpje en kijk vooral wat er gebeurt vanaf 2 minuut 29, een (amateur)filmer wordt bijkans gewurgd door agenten.
Met zulke 'beste vrienden' heb je geen terroristen of criminelen meer nodig.
Posted by fvjole at 10:51 pm
Verdwijnende sokken
Vanochtend heb ik het voor het eerst live meegemaakt: het verdwijnen van een sok. Ik haalde de met sportkleding gevulde wasmachine leeg, telde twee sokken, liep naar het balkon en merkte tot mijn verbazing dat er een sok miste. Er was nog maar een sok over! Ik doorzocht eerst de kleding op een onderduikende sok, liep de vijftien meter terug naar de wasmachine, keek onder de bank, inspecteerde met een Maglite de wastrommel, keek over de rand van het balkon om te zien of de sok suicidaal was. Tevergeefs.
Niks, nergens, nada. Verdwenen. Weg.
Het onverklaarbaar verdwijnen van sokken is een bekend mysterieus natuurverschijnsel dat vooral bij mannen optreedt. Zie bijvoorbeeld het Bureau of Missing Socks, een van de oudste internetsites.
Meestal merk je er pas iets van als het te laat is. Als de sokken al droog in de sokkenlade liggen en er bij het aantrekken plots een ontbreekt. Nu gebeurde het onder mijn ogen.
Maar zelfs daarmee is de oplossing van het raadsel geen stap dichterbij gekomen.
Posted by fvjole at 10:32 am
Ja of Nee (4)
Een groot voordeel van een massale Ja-stem lijkt me dat we dan de komende jaren verlost zullen zijn van opiniepeilingen en de bijbehorende quasi-democratie.
Posted by fvjole at 08:36 am
30 mei 2005
Ja of Nee (3)
Stond er maar in de Grondwet dat de president van Europa de ene termijn een man en de volgende termijn een vrouw zou moeten zijn.
Stond er maar in dat Euroenglish will be the official feedlanguage between memberstates.
Stond er maar in dat 1 april de internationale EU-feestdag wordt waarop ieder jaar opnieuw over de Grondwet gestemd kan worden.
Stond er maar in dat alle EU-ambtenaren roze uniformen krijgen.
Posted by fvjole at 10:17 am
29 mei 2005
Amsterdam Admirals vs Hamburg Seadevils
Posted by fvjole at 03:42 pm
26 mei 2005
Evolutie
Vanavond droeg ik in de Balie te Amsterdam tijdens de debat-avond Documentaire Nu! een column voor over de toekomst van dit genre. Hierbij de volledige tekst.
EVOLUTIE
Niet zo heel lang geleden werd ik gevraagd om in Wageningen te discussiëren over Transit, de documentaire/film (gelieve door te halen wat niet van toepassing is) over een Palestijnse taxichauffeur die later ontmaskerd werd als een acteur. Het publiek bestond grotendeels uit studenten en wat me nog het meeste bijstaat van die avond was dat er opvallend veel aanwezigen waren die stelden dat het hen niet uitmaakte: fictie of werkelijkheid. Het ging toch om het verhaal.
Kijk, dat is nu het soort student waar minister van Onderwijs Maria van der Hoeven verguld mee kan zijn. Wetenschappers in-spé die niet meer op zoek zijn naar de waarheid maar naar iets wat je kunt geloven. Het gaat niet meer om de registratie van de werkelijkheid maar om beelden.
Beelden waar je naar eigen believen een verhaal rond kunt verzinnen.
Maria-beelden, zeg maar.
Dergelijke Maria-beelden zag ik een aantal jaren geleden bij een van de boegbeelden van onze nationale trots in Hilversum: de Evangelische Omroep. In een buitenlandse documentaire over het ontstaan van leven op aarde werden wat beelden van oceanen plotseling voorzien van een totaal ander commentaar. Dit was niet zo maar water, nee het was het water van de zondvloed, zei de commentaarstem. En wat deed de zondvloed? De zondvloed roeide de dinosaurussen uit!
Echt waar.
Dat is nog eens intelligent design. Je bouwt zorgvuldig iets op en vernietigt het dan weer. Dat ruikt naar verveling maar ja, je moet natuurlijk zelfs als God die onontkoombare eeuwigheid maar zien door te komen. Dan word je vanzelf wel vandaal.
Maar daar gaat het me niet om. Het gaat me om de dinosaurussen. Daarover maakte de BBC ooit in samenwerking met een legertje andere omroepen de serie Walking With Dinosaurs. Een serie die in alles deed denken aan een documentaire maar dat niet kón zijn. Er werd namelijk geen enkele registratie van de werkelijkheid gebruikt. Alles wat de kijker zag was bedacht en vervolgens gedigitaliseerd door de makers. Het was een gecreëerde werkelijkheid die zo natuurgetrouw en overtuigend mogelijk de waarheid moest laten zien.
En dat lukte wonderwel vreselijk goed.
Walking With Dinosaurs was het begin van een nieuwe trend. Het digitaliseren en tot leven roepen van een ongeregistreerde werkelijkheid. Bij de dinosaurussen-serie kostte dat nog een godsvermogen maar zoals de digitale hi-8 camera het filmen binnen handbereik van een ieder heeft gebracht zo is er een ander digitaal middel dat dergelijke exercities goedkoop mogelijk maakt: de computer games.
In het onderwijs worden game-titels als Civilisation al gebruikt om geschiedenis te onderwijzen. Je kunt er stap voor stap historische ontwikkelingen mee doorlopen en de gevolgen van beslissingen laten zien.
Maar waarom zou dat beperkt worden tot geschiedenis? Een spel als The Sims bijvoorbeeld, dat met steeds realistischer beelden het dagelijks leven van gewone mensen emuleert, komt er net zo voor in aanmerking.
Het lijkt absurd, een documentaire maken binnen de omgeving van een computerspel, maar het heeft een groot voordeel. Het maakt een einde aan de afhankelijkheid van de camera en de kwaliteit van het beeld. Je registreert als maker tot in detail alles wat zich afspeelt in een huis en reconstrueert dat vervolgens. Vanuit ieder wenselijk gezichtspunt zonder ooit nog een moment te missen.
Weg met de dictatuur van de registratie!
Ik weet, het is hier vanavond vloeken in de kerk. Maar is zo’n game-registratie geen documentaire ook al geeft het de werkelijkheid beter weer dan welk ander medium?
Is het geen documentaire omdat het instrumentarium niet tot het geijkte rijtje behoort van pen, foto, film of video?
Of is het geen documentaire omdat het niet ècht is?
Die laatste vraag is niet meer relevant. Niet omdat niemand meer geïnteresseerd is in de waarheid maar omdat een digitale omgeving domweg geen echtheid kent.
Dat is wat het publiek weet. En dat is waarom ze zich daar in Wageningen niet meer druk om maakten.
Dat heet evolutie.
Posted by fvjole at 12:21 am
24 mei 2005
TROS Radio Online, de uitzending (realaudio + podcast)
Met vanavond: Geheugenkaarten geven prive-geheimen prijs - Ieder jaar nieuwe luisteraars: examenradio.nl - Marie-Claire van den Berg test Ringtone Maker - Pimp my PC: NK Casemodding - De onverslijtbare belofte van open source.
Allemaal op de site van Radio Online te horen.
Posted by fvjole at 11:35 pm
Ja of Nee (2)
Je kunt je afvragen of het verstandig is om een referendum te houden in een land waar de Top 40 al weken wordt gedomineerd door een lied met de titel 'Geef mij je angst'. Bangmakerij lijkt dan ook het meest toegepaste wapen door zowel de voor- als tegen-campagne. De een dreigt met oorlog, de ander met een Big Brother-achtige superstaat. Vrolijk is het in ieder geval niet om van te worden.
Ik heb een keer eerder een referendum meegemaakt. Begin jaren negentig was er het plan om van Rotterdam een stadsregio te maken. De Stadspartij dwong er in 1995 een volksraadpleging over af. Er werd een dure voorlichtingscampagne gelanceerd en de opposanten - van de Stadspartij - zetten daar een spotgoedkoop wapen tegenover. Ze hingen overal in de stad affiches op met een zwart-wit foto van een sikkeneurig kijkende burgemeester Peper met daaronder de tekst 'Ik wil Rotterdam opheffen. dr A. Peper.'
Die strategie bleek uiterst effectief. De bevolking had de buik vol van de regenteske trekjes van Peper en Rotterdam opheffen was wel het laatste wat men wilde.
Daar tegenover stonden de experts en bijvoorbeeld het Rotterdams Dagblad die voorstander van het plan waren. Ze bleken kansloos. Als ik het me goed herinner stemde vijfennegentig procent van de stemmers tegen het plan.
Wist iemand wat dat plan precies behelsde? Nee, niet echt. Het was dan ook tamelijk ingewikkeld en het vereiste enig inzicht in de toekomst om het te begrijpen. Van Rotterdam opheffen was in werkelijkheid geen sprake.
Het referendum draaide uiteindelijk niet om het plan maar om de kans de zittende macht een hak te zetten.
Ik stemde ook tegen en vierde de overwinning.
Pas jaren later werd me duidelijk dat het regioplan eigenlijk helemaal niet zo gek was geweest. Sterker nog, een groot deel van de problemen waar de stad nu mee kampt had er hoogstwaarschijnlijk doeltreffend mee opgelost kunnen worden.
Maar het is afgevoerd en nooit meer ter sprake gebracht. Geen politicus die er nog zijn handen aan durft te branden.
De thans lopende Nee-campagne benadrukt steeds dat men tegen deze Grondwet is. De vraag is of er de komende dertig jaar nog een tweede kans komt. Een Grondwet die je niet goed vindt kun je veranderen, een Grondwet die er niet is niet.
Posted by fvjole at 10:36 pm
Haas 2
Als ik een auto koop valt me pas na de aanschaf op hoe vreselijk veel soortgelijke exemplaren er eigenlijk rondrijden. De laatste keer dat ik bij de showroom wegreed bijvoorbeeld parkeerde ik even later bij een benzinestation en zag er meteen wel drie auto's van hetzelfde type staan. Terwijl die alomtegenwoordigheid me daarvoor eigenlijk niet was opgevallen.
Dat gaat ook zo met kunst. Nu ik de haas van Dürer door Ottmar Hörl op de KunstRAI heb aangeschaft zie ik ineens andere kunstenaars die zich uitleven en de vijfhonderd jaar oude Jonge Haas in hun eigen tijdmachine stoppen. Deze pistolero-haas - of Tarantino-uitvoering - van Jens Pfeifer bijvoorbeeld. Niet kwetsbaar en afwachtend zoals het oorspronkelijke exemplaar maar een haas die overduidelijk afrekent met zijn verleden en noch het haasje wil zijn, noch het hazenpad wil kiezen.
Had ik....?
Nou ja, hij past toch niet in de slaapkamer.
via Artbbq
Posted by fvjole at 09:26 am
23 mei 2005
Urban Golf
Vier jaar geleden speelden we in Rotterdam regelmatig met een klein clubje internet-namen urban golf, een in 1992 in Duitsland ontstane volkssport die het elitaire golf terug wilde brengen naar de plek waar het ooit, in het Nederlandse Loenen, is uitgevonden: de straat, of in ieder geval de stad.
Op de site van fotograaf Thomas Schlijper - die ik trouw iedere dag bezoek - is te zien dat het fenomeen nu ook in Amsterdam is doorgedrongen en van mede-urban golfer Corrie begrijp ik dat het spel zelfs op AT5 te zien was. Terecht want urban golf is een van de prettigste sporten die ik ken.
Het wordt vast een hit deze zomer.
Hier een uitleg voor wie zin krijgt. En hier de site van de Duitse club waar het allemaal mee begon: Natural Born Golfers.
Wel oppassen met die keiharde ballen want urban golf is niet voor niets een van de oudste verboden sporten: The earliest evidence of a game we can definitely recognize as golf appears in 1296, when documents begin referring to something called Spelmeten Kolven in the village of Loenen, Holland, where the game seems to have originated. It spread to at least 40 other townships in short order. The game grew popular enough that laws were passed to prohibit people from golfing in the streets."
Zelfs in het vrije Amerika mocht het niet: "The Dutch brought clubs and balls to Fort Orange (now Albany), New York, as early as 1657. By 1659, another ordinance had to be passed banning the game from the streets."
Foto: Urban Golfer Han Hoogerbrugge in actie nabij de Maastunnel.
Posted by fvjole at 09:15 am
18 mei 2005
Eindelijk
Radio Online is nu voortaan ook beschikbaar als podcast.
Niet alleen omdat we dat zelf graag wilden maar omdat er door luisteraars massaal om gevraagd werd. Ik meen dat er nooit eerder zoveel mail over een onderwerp is binnengekomen als de afgelopen maanden met dit verzoek.
Posted by fvjole at 02:31 pm
Domme automaten
Maandag betaalde ik bij een parkeerautomaat aan de Nieuwe Binnenweg en merkte dat de machine niet wist dat het Pinksteren was. Terwijl op een sticker genereus werd gemeld dat op feestdagen het zondagse tarief geldt van 24 minuten voor 0,50 eurocent zag ik bij iedere druk op de knop dat er slechts 17 minuten werden bijgeteld, oftewel het doordeweekse tarief.
Ik had haast maar belde al lopend het klachtennummer dat op de machine stond en kreeg een vriendelijke man aan de lijn die ik uitlegde hoe het zat.
Hoeveel heeft u betaald?
Vijf euro vijftig.
Dus hoeveel is dat teveel?
Eh... tja even rekenen. Het is per vijftig cent zeven minuten teveel en 5,50 is elf keer dus dan is het... eh... eh... Ik weet het niet!
Ik begrijp het. Er wordt 3 euro teruggestort op uw bankrekening.
Dank u wel!
Ik hing op en voelde me voor het eerst een calculerende burger. Toch handig dat niemand meer kan rekenen.
Posted by fvjole at 01:57 pm
17 mei 2005
TROS Radio Online, de uitzending (Realaudio)
Met vanavond: Massamedia en internet, tot elkaar veroordeeld? Met de Volkskrant, Dagblad van het Noorden, discussie.nl, web-log.nl en een emotionele ontknoping op marinalog.web-log.nl - En verder: Actie tegen Brein-actie - Jeugdgevaar online - Marie-Claire van den Berg test Tom Tom Mobile.
Alles is te beluisteren via radio-online.nl
Posted by fvjole at 11:28 pm
16 mei 2005
KunstRAI 2005
Deze Haas van de Duitse kunstenaar Ottmar Hörl heb ik gisteren op de KunstRAI gescoord. Het is een 3D uitvoering van de waterverfschildering de Jonge Haas van Albrecht Dürer uit 1502. Hörl heeft ooit een plein vol gezet met honderden van die dingen maar daar ging het me eigenlijk niet om.
De originele versie van de Jonge Haas is een van de eerste kunstwerken die voorkomt in het allesomvattende boek The Story of Art van E H Gombrich. Toen ik als absolute leek dat boek las was het alsof er een wereld voor me openging. Niet alleen beantwoordt het meeslepend geschreven werk zo'n beetje alle vragen die opkomen als je kunst ziet, het rekent ook af met de 'dat kan mijn kleine broertje van 4 ook'-reacties. Zonder The Story of Art had ik waarschijnlijk nooit van mijn leven een kunstwerk gekocht en was ik gistermiddag niet op de KunstRAI geweest.
Daarom won de Haas het van dit werk van Tim Hayres, van dit beeld van William Sweetlove en van een van de geweldige satirische miniatuurkeramieken van Tadaaki Narita.
Natuurlijk zag ik veel meer wat ik wel zou willen hebben. Het nieuwe werk van Frank van der Salm bijvoorbeeld die de wereld terugbrengt tot een steriliteit die doet denken aan een maquette. Of van Edwin Zwakman, de kunstenaar die juist andersom te werk gaat: maquettes bouwt en ze daarna als 'levensecht' fotografeert.
Maar daarvoor moet ik eerst nog even sparen. Zelfs met de Kunstkoopregeling.
Posted by fvjole at 05:51 pm
I Am Klein
I'm not afraid of what I see, I'm not afraid of the world, zong Johnny Bramwell van het uit Manchester afkomstige trio I Am Kloot gisteravond in Nighttown. Vast, maar wat me opviel was dat ik met mijn bescheiden 1 meter 85 in het publiek van een paar honderd fans tot de langsten behoorde. Wat me niet alleen het genot van een onbelemmerd gezichtsveld gaf maar ook de vraag opriep of er zoiets bestaat als 'kleine mannen'-muziek.
Het verklaart wel waarom I Am Kloot ondanks de weltschmerzige ondertoon vooral toch dapper klinkt. Het geluid van de band is daarbij zo compleet dat het een raadsel is waarom andere bands vier leden nodig hebben en de stem van Bramwell is er zo een die je niet alleen met je oren hoort maar ook met je middenrif. Muziek waar je je aan kunt optrekken kortom.
Vandaar wellicht.
Posted by fvjole at 04:38 pm
KunstRAI dogs
Gisteren naar de KunstRAI geweest (die tot en met vandaag duurt en waarover later meer) waar opvallend veel honden rondliepen. Veel mannequinhonden ook, van die beesten waarbij zowel hond als baas paraderen alsof hun levensloop een catwalk is.
Na enige tijd en foto's zag ik dat kunstenaar Maarten Wetsema, internationaal befaamd portrettist van dergelijke honden, live fotograferend aanwezig was.
Hoewel natuurlijk algemeen bekend is dat de schilderkunst al eeuwen het domein is van katten, is de nog jonge kunstvorm fotografie - stil zitten! - meer op het lijf geschreven van honden. Vooral dankzij deze Japanse vinding: de hondencamera.
Zie hier de slideshow KunstRAI dogs.
Posted by fvjole at 12:36 pm
15 mei 2005
Nu in Nighttown
Posted by fvjole at 09:25 pm
14 mei 2005
14 mei 1940
Vandaag wordt in Rotterdam het bombardement van 14 mei 1940 herdacht waarbij brandbommen het hele centrum van de stad verwoestten. Er vielen achthonderd doden en tienduizenden inwoners verloren al hun bezittingen.
Hoewel het bombardement altijd terugkeert in iedere beschouwing over Rotterdam wordt er aan herdenken niet veel gedaan. Behalve het beeld Stad zonder Hart van Ossip Zadkine en een enkele plaquette met 'hier stond voor 14 mei 1940 dit of dat ' is er in het centrum weinig over terug te vinden. Op een bijzonder plekje na. Bij het Beursgebouw ligt tussen het gewone plaveisel een koperen tegel met daarop de tekst dat op die plek een bom viel. Mij is verteld dat het de eerste bom was van de regen die zou volgen.
Gisteren ging ik er naar op zoek maar kon de tegel nergens vinden. Er staat een terras. Zou de parasol er op zijn gezet?
Vanmiddag in cafe Floor om 15:30 de Floorshow ook aandacht voor de hel van vijfenzestig jaar geleden, met onder meer architect Adriaan Geuze en sportcolumnist Hugo Borst.
Posted by fvjole at 09:46 am
13 mei 2005
Gepersonaliseerd uitzicht
Mediamatic houdt in de Amsterdamse Club 11 een geweldig experiment. Door 'tags', trefwoorden, van de fotosite Flickr te sms-en kun je daar ter plekke beelden oproepen op gigantische schermen. Dus sms-te ik gisteravond 2525 en toverde zo mijn eigen uitzicht in het restaurant tevoorschijn. En dat op de plek met het mooiste panorama van Amsterdam. Op de 11e etage van PostCS, naast het station.
Playing FLICKR duurt nog tot morgen. Meer informatie vind je hier. Een recensie kun je hier beluisteren.
De bewuste Flickr-applicatie komt beschikbaar, meldt Willem Velthoven via e-mail. Ik overweeg in huis een lcd scherm aan de muur te hangen en daar de Flickr-uitzichten van anderen op te vertonen.
Posted by fvjole at 12:07 pm
10 mei 2005
TROS Radio Online, de uitzending (Realaudio)
Met vanavond: Wetenschappers doneren kennis aan het net - Google de mist in - Zoeken in pratende W.F. Hermans - MC over Flickr Peepshow - Kinderporno per ongeluk - Serieuze spelletjes zijn leerzaam - Viva zoekt weblogster
Allemaal te horen via de site van Radio Online
Posted by fvjole at 11:34 pm
Einde van een internet-reality-soap
Gert-Jan Bos van Camarados stopt er - weer - mee zo laat hij middels een songtekst van Jim Morrison weten. De real life soap over zijn avonturen in horeca-gelegenheden, voetbalkantines en de natuur stopte al eens eerder, in augustus. Een paar maanden later keerde de site, die regelmatig de media haalde, met een ambitieuzere opzet terug.
Gert-Jan Bos introduceerde het verschijnsel moblog - webloggen met een mobiele telefoon - in Nederland. Vorig jaar organiseerde hij de eerste Nederlandse weblogconferentie, waar ik zelf mocht spreken. Een herhaling van dat evenement is nu ook afgelast.
Een reden wordt officieel niet gegeven maar naar verluidt raakten zijn privé- en logleven steeds verder van elkaar verwijderd: "En de zeepbel spatte uit elkaar."
Posted by fvjole at 04:12 pm
Liever naakt dan nano
Nieuwe bijdrage op OneWorld: Demonstranten in Chicago hebben zich dit - koude - weekend uit protest op straat uitgekleed voor een winkel van het Amerikaanse merk van vrijetijdskleding Eddie Bauer. De actiegroep met de toepasselijke naam Thong (Topless Humans Organized for Natural Genetics) protesteert tegen de toepassing van nanotechnologie in de kleding.
foto: Nanobot
Posted by fvjole at 10:49 am
Aesculus carnea
Naar aanleiding van de foto bij 'Ongestelde Vragen' van zondag sloegen 2525-lezers aan het determineren. Het vaakst wordt genoemd de Rode Paardenkastanje, oftewel de Aesculus carnea. Aanvankelijk wilde ik die conlusie niet delen maar een gisteren vanuit een ander gezichtspunt gemaakte foto laat er geen twijfel over bestaan. Let even niet op het kennelijk door een depressieve sadist 'ontworpen' parkeerkamp bij metrostation Kralingse Zoom en vergelijk het beeld met deze resultaten. Onmiskenbaar.
Dank aan alle inzenders.
Maar nu slaat natuurlijk de twijfel toe die onlosmakelijk met het fenomeen ongestelde vragen is verbonden. Stond voor mijn ouderlijk huis toch niet een andere boom?
Posted by fvjole at 06:36 am
09 mei 2005
Verslavingsgevaar: Su Doku
Het is een soort mentale Rubiks Kubus die stormenderhand de UK verovert: Su Doku of sudoku. Volgens The Independent raken hele volksstammen verslaafd aan het Japanse spel dat er wiskundig uitziet maar waar geen enkele vorm van rekenen bij te pas komt. Alles draait om logica. Het is de bedoeling om iedere rij, iedere kolom en ieder 3x3 vierkant zo te vullen dat de cijfers 1-9 elk maar één keer voorkomen.
De rage is ontlokt door een gepensioneerde Nieuw-Zeelandse rechter, Wayne Gold, die in Hong Kong woont, meldt de BBC. Hij werkte zes jaar aan een computerprogramma dat de sudoku-puzzels in een mum produceert. Britse kranten drukken de puzzels inmiddels dagelijks af en de puzzelmethode wordt zelfs aanbevolen in het onderwijs. Een soort fitness voor de hersenen.
Su Doku Puzzel Generator
Voorbeeld met oplossing
Posted by fvjole at 04:06 pm
Keurige Nederlanders
Zilveren Camera-winnaar Marco Okhuizen heeft op zijn site een fijne reportage geplaatst over een dagje Duindigt. Klik op serie in het menu en bekijk ze vooral allemaal.
Posted by fvjole at 11:11 am
Ja of Nee (1)
Vlak voor het slapen gaan moet je nooit mail checken is mijn ervaring. Voor je het weet heb je iets gelezen waar je prompt de hele nacht wakker van ligt. Maar natuurlijk kan ik het toch niet laten. Gisteravond laat, net voor middernacht, kreeg ik een mail van mijn kapper. Wat ik van de Europese Grondwet vond, wilde hij weten.
Het is een vraag die ik al een tijdje probeer weg te duwen. Niet omdat ik er bang voor ben maar omdat ik twijfel of ik in staat zal zijn het antwoord echt te achterhalen. Toen de voorlichtingsfolder in de bus viel en ik die ging lezen ben ik er letterlijk mee op de bank in slaap gevallen. Passie is wat er ontbreekt aan die hele Grondwet, constateerde Michael Zeeman vanochtend in de Volkskrant. Zo is het maar net. Het voelt alsof je in beklimmersuitrusting aan de voet van de Mont Blanc staat en weet dat je op de top alleen maar een kantoortuin zult aantreffen.
Maar ik kan vragen van mijn kapper niet negeren. Dus laat ik die tocht maar gaan maken.
Posted by fvjole at 10:07 am
08 mei 2005
Ongestelde vragen
Vanochtend zag ik deze boom. Ik ken die bloesem. In het ouderlijk huis waar ik achttien jaar woonde stond net zo'n boom voor de deur. Ik keek er iedere dag tegenaan en verbaasde me ieder voorjaar weer over de bijna tropische roze kleur van de bloesem.
Nu pas realiseer ik me dat ik niet weet wat voor boom het is. En begint er prompt iets te knagen. Niet alleen het verlangen naar het antwoord maar ook de vraag waarom ik die vraag nooit gesteld heb. En nu ik toch bezig ben: Voor hoeveel vragen geldt dat nog meer?
Dit wordt een zware zondag.
Posted by fvjole at 10:21 am
07 mei 2005
Veilig
De afgelopen drie jaar heeft het bestuur van Rotterdam alles ingezet op veiligheid: massa-fouilleringen, veel meer politie op straat, het dreigement culturele instellingen te sluiten om de veiligheid te verhogen, het tot ongewenst verklaren van sloebers, het slopen van een hele wijk in Crooswijk om de laagbetaalde inwoners te verdrijven en te vervangen door hogere inkomens, propagandacampagnes waarmee het idee werd gegeven dat Rotterdam in niets onderdoet voor The Bronx in de jaren zeventig en een burgemeester die van talloze billboards roept dat hij veiligheid belangrijker vindt dan privacy.
Zie hier onder het resultaat van die politiek: Rotterdam het gevaarlijkst.
De reactie van het gemeentebestuur laat zich raden. Ze zeggen dat het onderzoek van het AD niet klopt. Ondertussen wordt hard gewerkt aan een pr-campagne van de gemeente die de burgers moet doen geloven dat het allemaal beter is geworden. Want volgend jaar zijn er verkiezingen. In het bespelen van de media is dit bestuur nog het gevaarlijkst van allemaal.
Posted by fvjole at 10:30 am
03 mei 2005
TROS Radio Online, de uitzending (Realaudio)
Met: Privacy site stopt wegens misbruik; Computervirus verspreidt zich via de ether; Extreemrechtse radicalisering op internet; Marie- Claire van den Berg test Push2Talk; MP3-heffing op telefoons; De oorlog op internet; Geavanceerd burenalarm werkt niet meer.
Allemaal te beluisteren op de site van Radio Online.
Posted by fvjole at 11:09 pm
Flossen en poetsen
De organisatie van de Libris Literatuurprijs, gewonnen door Willem Jan Otten met zijn boek Specht en zoon, vroeg me om bij de feestelijke uitreiking gisteravond, in de Spiegelzaal van het Amstel Hotel, "een vrolijke lezing met ernstige ondertoon, dan wel een ernstige lezing met vrolijke ondertoon" te houden over Literatuur en Nieuwe Media.
Hierbij de volledige tekst van die lezing.
FLOSSEN EN POETSEN
Allereerst wil ik de organisatie danken voor de vooral ook zo sportieve uitnodiging. Al moet ik bekennen dat ik even aarzelde om de uitnodiging, om hier een lezing te houden over de relatie tussen literatuur en nieuwe media, te accepteren. Misschien is het wel een list dacht ik, een valstrik. Misschien zoeken ze nog een alternatief object om tijdens hun diner aan het spit te roosteren, nu schrijvers zo massaal voor varkens opkomen.
Vorig jaar leverde mijn collega’s van Tros Radio Online en ik de organisatie van de Libris Literatuurprijs immers een gemene streek. Natuurlijk niet omdat we daar plezier in hadden maar omdat we onze journalistieke plicht moesten vervullen. We wisten namelijk tot onze eigen enorme weerzin dankzij een lek in de site als eerste dat Arthur Japin de winnaar was en maakten dat met grote tegenzin maar gedreven door een zwaar drukkend plichtsbesef nog vóór de officiële uitreiking op de radio bekend.
Die onthulling was bepaald niet aan dovemansoren gericht. In een mum van tijd was het alom bekend. Wat er toe leidde dat de toenmalige juryvoorzitter Ronald Plasterk een uur later tot zijn in deze dinerruimte opgesloten gasten zei: “U bent vermoedelijk de enige in Nederland die nog niet weet wie de winnaar is.”
Het opvallendste daarbij was dat de gasten amper verbaasd reageerden. Kennelijk vonden ze het de normaalste zaak van de wereld dat iedereen iets weet dat zij niet weten. Maar misschien is dat ook wel de kern van het schrijverschap, jezelf onttrekken aan de waan van de dag. En als op internet iets heerst dan is het juist dat wel: de waan van de dag.
Wie weet wat er nú buiten is dat wij hier niet weten.
Laat me een poging wagen.
Anderhalf jaar geleden organiseerde de Britse krant The Guardian een prijzenfestijn voor weblogs. Een weblog, voor wie dat niet weet, is de online variant op een journaal, een logboek, en één van de populairste digitale publicatievormen van dit moment. Sterker nog: van alle experimenten die tot nu zijn uitgehaald om digitale teksten aan een publiek te presenteren is de weblogvorm het meest succesvol. Niemand leest een e-book en literatuur produceren op internet is als ijsbergsla kweken in de Sahara maar miljoenen mensen keren steeds terug naar hun favoriete weblogs of schrijven er zelf een. Het zijn micropublicaties met veelal per stuk een minimaal publiek maar bij elkaar opgeteld is het een heus fenomeen.
In de categorie Best Geschreven kwam bij de verkiezing van The Guardian een opvallende winnaar uit de bus: Belle de Jour, een weblog dat fungeerde als het online dagboek van een Londense call-girl. De Amerikaanse science-fiction auteur en essayist Bruce Sterling constateerde als lid van de jury dat de schrijfster het nieuwe medium weblog beter wist te exploiteren dan wie ook, niet alleen vanwege het prikkelende onderwerp maar ook de stijl: “woord voor woord, zin voor zin”. Het werd gezien als niets minder dan een geheel nieuwe manier om een oud verhaal te vertellen.
Ik kon die keuze alleen maar beamen. Het weblog was zo goed geschreven en opgebouwd dat het wel van een professionele schrijver leek. Het wekte dan ook weinig verbazing dat Belle de Jour een contract kreeg aangeboden van een uitgever. Toen het weblog in september vorig jaar plotseling stopte, speet me dat als trouw lezer oprecht.
De auteur achter Belle de Jour was anoniem en in de Britse media, van oudsher geobsedeerd door alles wat met seks te maken heeft, ontstond zowaar een jacht op haar, of eventueel zijn, identiteit. De Londense Times huurde zelfs een Amerikaanse tekstwetenschapper in om als een soort Teun van Dijk te achterhalen wie er achter de nom de plume schuilging.
Tot op de dag van vandaag tevergeefs.
In januari van dit jaar verscheen het boek en in korte tijd bereikte het de bestsellerslijst van de Times. Het werd vertaald, onder meer in het Nederlands en Portugees en een Amerikaanse editie staat op stapel. Op haar inmiddels incidenteel hervatte weblog legt de schrijfster uit wat dat nu eigenlijk betekent voor een Engelstalige auteur: een Amerikaanse editie. Nou bijvoorbeeld dat je bij Rome moet aangeven dat het gaat om een stad in het buitenland en niet in Georgia.
Maar daarmee houdt de zegetocht nog niet op. De tv-zender Channel 4 heeft inmiddels aangekondigd het boek tot tv-serie te bewerken. We hebben hier kortom te maken met een droomproject: een boek vanuit het niets geboren op internet en geschreven door een onbekende, is zonder enige marketing of doelgroepenbeleid, een groot succes geworden. Catherine Millet, eat you heart out.
Als trouw fan bestelde ik het boek meteen. Weliswaar kende ik het weblog natuurlijk al maar daar las ik niet altijd alles en had ik het begin - de beroemde openingszin “het eerste wat je van me moet weten, is dat ik een hoer ben” - gemist.
Ik begon te lezen en toen gebeurde er plots iets vreemds. Het dagboek van Belle de Jour bleek met stip het slechtste boek dat ik in jaren tot me genomen had. Haar leven dat ik online als spannend had ervaren ontvouwde zich als een van de saaiste vertellingen die ik ooit onder ogen kreeg. Ik moest plots met weemoed denken aan de opwindende tijd die ik als tiener onder de lakens had doorgebracht met Xaviera Hollander, dat wil zeggen met haar boek The Happy Hooker.
Dit daarentegen was de leegte van Brett Easton Ellis maar dan geschreven met een conflictloze pen die ze zelfs bij de Libelle zouden weigeren. De seksscènes, toch een van de trekkers van het boek, waren zo zielloos dat ik ze op den duur maar gewoon helemaal oversloeg. De zogenaamde tips die ze gaf bleken allemaal clichés die in iedere folder van de NVSH staan.
Ik heb nog nooit van mijn leven een prostituee bezocht, al was het alleen maar uit angst dat ik bij het verlaten van het pand tegen een bekende zou opbotsen, maar ik vermoed dat ik een beter beeld van het leven van een call-girl kan schetsen dan deze schrijver.
Leek ze online nog een belezen persoon nu kwam het over alsof ze een citatenboek, correctie citatensite, over het werk uitgestort had. Spitsvondigheden bleken plots wijsneuzerigheid. Nergens maar dan ook nergens was enig zelfinzicht te bespeuren. Laat staan dat er voor de lezer iets te ontdekken viel.
Het enige dat ik uiteindelijk van het boek opstak was een nieuw inzicht op het gebied van tandenpoetsen. Belle de Jour schreef ergens achteloos dat ze haar tanden floste en daarna poetste. Verdomd dacht ik, dat ik doe altijd andersom. Dus deed ik research op internet en ontdekte via Google dat haar volgorde inderdaad vaker voorkomt dan de mijne.
Je hoort wel beweren dat een goed boek je leven verandert en dat doet Belle de Jour dan ook maar dan toch geheel anders dan verwacht: ik flos nu eerst en poets dan pas. Ik geef toe, het is totaal anders maar op de een of andere manier maakt het toch weinig verschil.
Ik was niet de enige die teleurgesteld was: in alle recensies werd het boek neergesabeld. Het weekblad The Observer hoopte dat het een flauwe grap was en dat was nog de meest vriendelijke kritiek. The Guardian die haar eerder nog lauwerde als best geschreven weblog noemde het nu plots gewauwel.
Ergens in de transformatie van scherm naar papier bleek iets vreselijk mis te zijn gegaan. Dat gebeurt wel vaker bij transformaties. Het boek bijvoorbeeld is altijd beter dan de film. Tenzij de film er eerst was, dan is het juist andersom. Maar zelfs de slechtste verfilming, nee sterker nog zelfs de slechtste Nederlandse verfilming van een boek, richt niet zo’n ravage aan als in dit geval.
Terwijl bij een film de gevaren op voorhand duidelijk zijn: de riskante omwerking tot script, een falende overambitieuze regisseur, slecht acteerwerk. Om er maar een paar te noemen. Hier was daar allemaal geen sprake van. De tekst was van internet geplukt, hier en daar licht geredigeerd en op papier gezet. Er was niets wezenlijks veranderd.
Behalve dan de onmiddellijke toekomst. Die was verdwenen. Het weblog bleek bij nadere beschouwing niet alleen precies het moment te vangen in korte beschrijvingen maar vooral ook de toekomst aan te kondigen, het verlangen daarnaar te genereren. Ze schreef immers iedere dag. En als ze een dag niet schreef dan legde ze daarna meestal wel uit waarom. Dat was waar je als lezer naar uitkeek. Misschien dat ze morgen dan toch die ene onthulling zou doen of zou vertellen wie ze werkelijk was. We lazen kortom als ezels die achter een wortel aanlopen.
Het weblog dreef op de kracht van het feuilleton en de boekvorm had die magie ontnomen. Hier was geen morgen meer maar een afgerond geheel zonder enige vorm plot. De spanningsboog was verdwenen.
Dat verklaart de kater maar niet alles. Want waarom werd een stijl die online de hemel in was geprezen, op papier plotseling gedefinieerd als gewauwel?
Het ligt voor de hand om te zeggen dat het een kwestie van kritisch vermogen is. In de gewone harde werkelijkheid ligt de lat nu eenmaal wat hoger dan in de gedroomde wereld van het internet. Maar we hebben het hier over dezelfde critici. Online vond ik het zelf geweldig, op papier beschamend slecht.
Het deed me denken aan de werken van de Kunstfabriek, een Amsterdams bedrijf waar mensen op bestelling kunstwerken kunnen laten vervaardigen door ambachtslieden in China, Rusland of ergens anders ver weg.
Die schilderijen worden meestal van foto’s gemaakt en het resultaat laat zich raden. De foto is altijd beter. De foto is een misschien rauwe en oneffen registratie van de werkelijkheid, het schilderij is een bij voorbaat mislukte poging daar iets moois van te maken, iets aan te voegen. Zonder dat er een kunstenaar aan te pas komt die daar een eigen ziel in legt, kan dat niet. Wat rest is een geschilderde foto uit China.
De bijdragen in het weblog van Belle de Jour waren een soort geschreven foto’s, kiekjes uit een leven dat vrijwel niemand kent maar waar velen nieuwsgierig naar zijn. Tenminste als het zo opgeschreven wordt als zij dat deed. Prikkelend, suggestief, onderkoeld. Het boek van Belle de Jour daarentegen was als een schilderij van zo’n snapshot. Pijnlijk kitscherig.
Toen George Eastman in de negentiende eeuw de Kodak camera introduceerde was niet zijn grootste probleem dat mensen niet konden fotograferen maar dat het publiek geen flauw benul had wat er dan gefotografeerd moest worden. Eastman bedacht daarop het fotoalbum en veel belangrijker: het Kodak-moment, de belangrijke of vrolijke gebeurtenis die het verdient als herinnering gekoesterd te worden. Dat betekende een radicale ommekeer in de manier waarop we tegen het leven aankijken. Pak een willekeurig foto-album en je ziet een leven vol Kodak-momenten. Dat is de manier waarop we sinds de uitvinding van de fotografie ons leven het liefste inrichten.
Internet kampte tot voor kort met hetzelfde probleem als de fotografie ruim honderd jaar geleden. Je kon wel een site of homepage beginnen maar wat moest je daar dan op zetten? Het weblog bood uitkomst als een soort digitale Kodak Box: iedere dag een stukje of liefst meerdere. Korte geschreven snapshots over het eigen bestaan, belevenissen, opinies of natuurlijk andere weblogs die kinderlijk eenvoudig online kunnen worden gezet. Weblogs zijn kortom geschreven fotoalbums.
Ik maak die vergelijking niet om het fenomeen weg te zetten als een trivialiteit maar om een ontwikkeling te schetsen.
Toen de digitale revolutie losbarstte werd van veel het einde voorspeld en het papieren boek was er een van. Ik heb hele middagen serieus met verstandige mensen uit de boekenwereld om de tafel gezeten om ze duidelijk te maken dat e-books niet werken, dat niemand die leest. Niet dat dat hielp natuurlijk. De ene helft van de tafelgenoten keek angstig uit de ogen als konijnen gevangen in het licht, terwijl bij de andere helft de goudkoorts in de ogen glinsterden. Zij waren zo vastbesloten hun geld over de balk te smijten in een poging onmetelijk fortuin te vergaren dat niemand ze kon weerhouden.
Van de meeste van die voorspellingen is niets terecht gekomen. Maar dat wil niet zeggen dat er geen ontwikkeling is. Steeds meer mensen lezen en schrijven op internet. Wat ze daar doen is misschien triviaal maar het wordt wel steeds meer onderdeel van het dagelijks leven. En ook al zou dat niets met schrijven of literatuur te maken hebben dan nog zou het invloed hebben.
De tijd die je besteedt aan het lezen van een scherm kun je immers niet meer besteden aan het lezen van een boek.
En ja, het is een omgeving die zich slecht verhoudt tot de eisen van de literatuur. Langdurige aandacht van de lezer of schrijver komt er amper voor. “Ze hebben het concentratievermogen van een sprinkhaan,” zei Stephen King na een mislukt project om in eigen beheer een online thriller uit te geven. Alles draait om korte, snelle gedachten of observaties. Van de grote ideeën die in boeken werden gegoten of geboren, zijn vaak slechts de snippers terug te vinden.
Maar precies diezelfde kritiek gaat ook op voor de fotografie. Al sinds de uitvinding van de fotografie wordt er een discussie gevoerd of deze tot de beeldende kunst moet worden gerekend. Iedere keer als het pleit beslecht lijkt, is er wel weer iemand, zoals recent nog de schrijver/journalist Hans den Hartog Jager die fotografen bestempelt tot niets meer dan luie schilders.
Ondertussen oordeelt het publiek anders en wint de fotografie in de beeldende kunst steeds meer terrein.
Zie daar de parallel met internet. Natuurlijk zijn de teksten op internet niet te vergelijken met de rijkheid van boeken. Maar ze worden wel steeds vaker gelezen en het moet wel heel erg raar lopen als uit die immense productie van de waan van de dag niet een nieuwe vorm van kunst opdampt. Een vorm die wel raad weet met de beperkingen en nieuwe mogelijkheden en zich niet wil spiegelen aan klassieken maar een eigen weg kiest. De erkenning daarvan kan net zoals met de fotografie tientallen jaren op zich laten wachten maar dat doet aan de onvermijdelijkheid niets af.
Ik geef toe, ik heb zelden goede literatuur op internet gelezen maar ik wil u wel dit meegeven: het laatste kunstwerk dat ik aanschafte was van de Duitse kunstenaar Tim Trantenroth. Hij maakt schilderijen van actuele gebeurtenissen en fotografeert die vervolgens midden op straat. Zo verheft hij de waan van de dag tot kunst. Dat blijkt verbluffend goed te werken.
Ik weet inmiddels uit ervaring dat u in staat bent te leren van fouten en vooral ook pragmatisch omgaat met de aanwezige mogelijkheden. Een herhaling van vorig jaar heeft u weten te voorkomen door de uitreiking van de prijs naar de maandagavond te verplaatsen. Wij hebben immers uitzending op dinsdagavond. Met zo’n houding moet de digitalisering van literatuur ook een fluitje van een cent zijn.
Francisco van Jole
2 mei 2005
Posted by fvjole at 08:59 am
02 mei 2005
Het verleden gedefinieerd
Zie deze geweldige foto op de site van Spotgirl aka Marie-Claire van den Berg.
Posted by fvjole at 01:11 pm
01 mei 2005
Koninginnedag op Flickr
Op de snel tot een net-fenomeen uitgroeiende foto-site Flickr gebruiken leden zogeheten tags, oftewel trefwoorden, om aan te geven wat er op foto's te zien is. De tags Koninginnedag en Queensday zijn vandaag en gisteren tot de populairsten geworden. Klik er op en je hebt meteen een soort fotoverslag van de viering van gisteren, met nu al tegen de achthonderd foto's (al zitten er ook van vorig jaar bij, maar dat verschil is amper te zien en maakt ook eigenlijk helemaal niks uit).
Enkele hoogtepunten van Nederlandse cultuur: 1 2 3 4 5 6
Posted by fvjole at 06:22 pm
Olifantenprotest
Nieuwe bijdrage op Oneworld: Antoinette van de Water (30) raakte vier jaar geleden tijdens een werkvakantie in Thailand in de ban van olifanten. Ze keerde zo snel mogelijk terug om er als vrijwilliger te werken in een opvangcentrum voor verwaarloosde en mishandelde exemplaren. Nu start ze een protestmars van duizend kilometer, dwars door Thailand, in gezelschap van twee 'slachtoffers': Bring the Elephant Home.
Posted by fvjole at 12:33 pm