« De 'wederopbouw', hoor je daar nog iemand over? | Main | Oostenrijk uit de EU »

29 juli 2005

Weg met die man!

knizak_s.jpgHet werd een vreemd gesprek aan de balie van de VVV van Praag. Terwijl de vraag toch simpel was: Waar werd de biënnale van Praag gehouden? De medewerkster schoof een zielloos foldertje over de balie. Van de International Biennale of Contemporary Art in de National Gallery. Ja, dat foldertje werd ook al in het hotel verspreid. En er hingen ook overal affiches van in de stad. Maar dat was niet de echte biënnale. Wist ze dat niet? Er is nóg een biënnale in Praag. Maar waar? Nergens was er iets over te vinden.
De reactie was stuurs. Ach, er is inderdaad nog iets ergens ver achteraf dat zich een biënnale noemt maar daar moet u niet heengaan. Dat stelt niet veel voor. Nee, daar hebben we ook geen informatie over.

Welkom in Oosteuropa.

Het begon allemaal eind mei met een uiterst merkwaardige mail afkomstig van Flash Art, een vooraanstaand internationaal kunsttijdschrift en organisator van de Praagse Biënnale. Prague Biennale is the one and only Prague Biennale, luidde de kop boven een fulminerend relaas waarin van leer werd getrokken tegen ene Milan Knizak, directeur van Prague National Gallery.

De complete tekst van de mail staat op het Wired-weblog van Bruce Sterling maar in het kort komt de inhoud op het volgende neer: Flash Art organiseerde twee jaar geleden de eerste Praagse Biënnale in de National Gallery. Directeur Knizak stak vervolgens al het entreegeld in eigen zak en ontzegde de organisatoren toegang tot faciliteiten als fax en internet. Een medewerker van de biënnale had het namelijk gewaagd kritiek te uiten op een kunstwerk van Knizak. Fijntjes merkt Flash Art op dat de voormalig kunstenaar Knizak thans in zijn eigen museum een eigen tentoonstelling voor zijn eigen werk heeft ingericht.

Knizak organiseerde dit jaar zijn eigen 'biënnale' en maakte daarbij handig gebruik van de reputatie van de eerste editie. Tot woede van de oorspronkelijke organisatoren die ook aan een nieuwe editie werkten. Knizak slaagde in zijn boze opzet want argeloze bezoekers komen steevast terecht op zijn biënnale. Tsjechië mag zich dan verlost hebben van de dictatuur maar totalitaire trekjes vertoont de maatschappij nog steeds. De macht van Knizak reikt verder dan de VVV. In heel Praag blijkt op een enkele uitzondering vrijwel nergens iets te bespeuren over de 'echte' biënnale van Flash Art. Alleen internet biedt raadt: de juiste lokatie is de Karlin Hall net buiten het centrum.

The new shark Aan de kassa worden T-shirts verkocht waarop met grote letters het ontslag van Knizak wordt geëist. "Ze zijn uitverkocht," glimlacht de cassiere. Dan maar een handtekening gezet.

In de oude fabriekshal is een prikkelende, levendige tentoonstelling te zien. Onder de noemer ‘Accion Direct’ is er een selectie van politiek actieve kunstenaars uit Latijns-Amerika, zo heeft er een met potlood een letterllijke kopie maar dan als tekenfilm gemaakt van een fragment uit The Exorcist uit protest tegen de auteursrechtenoffensief dat Hollywood uitvoert.

Prostituting artVerder is er een overzicht van hedendaagse Tsjechische en Slowaakse kunstenaars met onder meer een uiterst geestige videoclip van Anetta Mona Chisa en Lucia Tkacova die al proestend met elkaar bediscussiëren met welke mannen ze naar bed zouden gaan om hun kunstwerken geëxposeerd te krijgen. Ook directeur Milan Knizak komt ter sprake.

David Cerny toonde een variatie op een beroemd werk van Damien Hirst, de haai in het aquarium was door hem vervangen door Saddam Hussein, die er even tandeloos van werd als het zee-roofdier. Cerny had ook nog een mooi levensgroot bouwpakket waarmee een kant-en-klare rock-ster in elkaar gezet kan worden.

Saint John LennonHet onderdeel Expanded Painting toont dat de al vele malen voor dood verklaarde schilderkunst springlevend is. Er is werk van de Normal Group, opgericht door Tsjechische kunstenaars als Jan Knap, die bijbelse taferelen in hedendaagse omgevingen neerzetten. Dus Maria en Jozef picknickend langs de snelweg.
Of de moord op John Lennon afgebeeld als een heiligensage.

Mijn favoriet was het werk van de Italiaanse grappenmaker Maurizio Cattelan: een strak blauw doek waar een z van Zorro in is gesneden. Het verwijst zowel naar het werk van Lucio Fontana, een spraakmakende kunstenaar uit de jaren zeventig, als naar het alles veroverende amusement, als naar de ontheiliging van de jaren zestig

My favourite In die zin geeft het doek ook precies de 'echte' biënnale weer in de strijd tegen Knizak: een kunstenaar die in de jaren zestig en zeventig als revolutionair te boek stond. Knizak komt overigens vaker in het nieuws, onder meer vanwege zijn uitgesproken hekel aan zigeuners.

De PragueBiennale2 is nog tot 15 september te zien. Een recensie in de Prague Post is hier te lezen. Saillant: er wordt met geen woord over de controverse gerept.

Op Flickr staat een overzicht van mijn foto’s van de Praagse Biënnale en het bliksembezoek aan Praag.


Posted by fvjole at 29 juli 2005 17:13