Voor mensen die niet twitteren maar wel van muziek houden hier een greep uit wat er de afgelopen weken zoal zzz-liedje was, met vaak ook mooie clips.

Modern Touch Breath Believe
Hi Sound Kill Moon Unlike
Safe Sober Frei Fence Triangle Divorce
Hunter Aailand Oi Avalanche Aicha Help
Cake Beautiful Plain Levame
Lekker Halleujah Sleep Doll Vagabond Hurt Go Fools
Con Heaven Sweet Misunderstood Milk Satisfaction Home Never All

En waar het allemaal mee begon:

Bij mij thuis hangt een foto aan de muur waarop een schilderij van een autowrak te zien is. Dat schilderij wordt middenin een typisch, rustiek Amerikaans straatbeeld voor de camera gehouden. Het resultaat is een vervreemdend effect, een schilderij van een uitgebrande auto terwijl op de foto in beeld net een gewone auto passeert. Je kunt het - als je niet beter weet - zien als een antwoord van de schilderkunst op de fotografie. Een schilderij dat zijn best doet onderdeel te worden van de realiteit waaruit het door de fotografie is verdrongen.

Het werk van de Duitse kunstenaar Tim Trantenroth krijgt echter een heel andere lading als je weet wat het voorstelt. Trantenroth schilderde oorlogstaferelen uit Irak, in dit geval een autobom, en plaatste die in onze alledaagse omgeving. Dan is het niet langer meer de schilderkunst die het gevecht aangaat met de fotografie maar de werkelijkheid die zich een weg naar binnen vecht in ons wereldbeeld.

Opnieuw naar binnen vecht, moet ik zeggen.

Want we zijn zoals dat heet immuun geworden voor beelden van geweld. De schotwonden, de plassen bloed, en de afgerukte ledematen. Zo we er al niet letterlijk voor wegzappen dan toch wel figuurlijk. Het raakt ons niet meer, heet dat. We zijn er mee doodgegooid, zeggen we daar achteraan. Nog zo'n term van het slagveld, gebruikt om ons kommerloze bestaan te verdedigen tegen al te veel werkelijkheid.

De schilderkunst werd verdrongen door de fotografie die de werkelijkheid overnam. Een soortgelijke ontwikkeling maakt de journalistiek door. De journalistieke werkelijkheid is verdrongen door de zogeheten reality. Die term slaat op de registratie van de werkelijkheid die zogenaamd geen redactionele bewerking heeft ondergaan. Zodat het iets is waar je zonder al te veel informatie een eigen oordeel over kunt vormen. Of denkt dat te kunnen.
Het begon met Big Brother en is nu doorgedrongen in alle lagen van de journalistiek. Vandaag verspreidde het persbureau ANP een bericht over een enquete, het favoriete instrument van de reality-makers, waarin stond dat de kiezer Verdonk waardeert om, ik citeer: haar duidelijkheid, haar krachtige persoonlijkheid en vechtersmentailiteit.

Dat is het toppunt van reality-journalistiek. Je zoekt niet meer de werkelijkheid achter een imago, je confronteert het beeld niet meer met de feiten, maar je gaat kijken hoe dat imago overkomt en presenteert dat als de nieuwe werkelijkheid.

Oftewel: De werkelijkheid is zoals ik hem zie.

Het wrange is dat die houding een reactie is op de oude journalistiek. Het publiek weet dat media manipuleren. Ze zien niet alleen een foto van oorlogsleed, ze zien ook het streven van de fotograaf om ze die waarheid onder de neus te wrijven. En tegen dat laatste verzetten ze zich. Ze willen niet gemanipuleerd worden en kiezen voor reality, een werkelijkheid die in de meeste gevallen nergens meer over gaat.

Die praktijk van reality is ook doorgedrongen tot de poorten van de journalistiek in de vorm van burgerjournalistiek, een verschijnsel dat tot nu toe meer een kreet is dan een factor van belang. De burger fotografeert auto-ongelukken, brandjes en een enkele keer geweld. Met wat journalistiek is, namelijk het kritisch onderzoeken van de werkelijkheid, heeft dat niets te maken. Maar het wordt toch journalistiek genoemd omdat het past in het streven mensen hun eigen werkelijkheid als waarheid te laten brengen.

Geert van Kesteren heeft in Baghdad Calling dergelijke beelden verzameld. Niet alleen of juist niet de meest sensationele maar de gewone beelden gemaakt door gewone Irakezen.

Het zijn beelden van de alledaagse werkelijkheid, zonder al te veel commentaar. Er is geen esthetiek, noch professionele afweging. Natuurlijk, er zijn lijken, er zijn de bloedplassen en het geweld te zien maar het meeste indruk op me maakte een beeld van een keurige huiskamer waarbij de maker uitlegde dat ze probeerden in dat huis zo lang mogelijk hun levensstandaard en beschaving in tact te houden. Als een laatste restje menselijkheid in de hel van terreur die Irak is geworden in het kader van onze strijd tegen terrorisme.

Hoe erg die hel is wordt vooral duidelijk uit de getuigenissen die bij de foto's horen. Ergens vertelt bijvoorbeeld iemand dat een imam had gezegd dat de milities de lijken van hun slachtoffers niet meer op straat mochten laten liggen. Toen begonnen ze hun slachtoffers naast het mortuarium te executeren zodat er niet al te ver mee hoefden sjouwen. Er staan in het boek ook foto's van zo'n mortuarium. Het slachthuis in Leeuwarden, dat na klachten van dierenvrienden moest sluiten, is er mee vergeleken een paradijs.

De journalistiek kan in die Iraakse hel niet meer op een gewone manier functioneren. Vandaag werd bekend dat de helft van de journalisten die vorig jaar omkwamen bij de uitoefening van hun vak, zijn omgebracht in Irak. Het is er dus te gevaarlijk. Met als resultaat dat de journalistiek alleen nog embedded kan werken. Dat levert weliswaar een beeld op maar met een journalistieke benadering van de werkelijkheid heeft het niet veel meer te maken. Het is meer reality. En de gewone oorlogsfotografie, die doordrongen is van empathie werkt ook niet meer. Want daar trapt het publiek, zoals dat heet, niet meer in.

Geert van Kesteren kan vanwege het gevaar niet meer naar Irak maar hij heeft toch een manier gevonden om als journalist terug te vechten. Hij gebruikt de realitybeelden om journalistiek te bedrijven zoals Tim Trantenroth met schilderijen terugvecht tegen de fotografie.

Want het enige dat in die apocalyptische hel overeind blijft is wat vroeger cyberspace heette, de ruimte die bestaat uit alle opgeslagen en getransporteerde digitale informatie. De eigenaren van de mobieltjes worden vermoord maar hun foto's, voice mails en sms-jes leven voort. Als verslaggever is Geert van Kesteren in die digitale ruimte gedoken, op zoek naar de waarheid met zijn beeldscherm als zoeker.
Hij selecteerde en componeerde zoals een fotograaf dat altijd doet. Vervolgens bedde hij die beelden in een omgeving van getuigenissen en in beelden van wat hij nog wel kon vastleggen: de wereld van de vluchtelingen. Hij zocht uit wat waar was en gaf de beelden context.

Van reality maakt Geert van Kesteren weer journalistiek. Met als resultaat een weergave van de werkelijkheid die niet meer te ontkennen valt.

1. Gyorgy Ligeti - Atmospheres
2. CocoRosie - Black Rainbow
3. CocoRosie - Good Friday
4. Charles Ives - Putnam's Camp, Redding, Connecticut (uit Three places in New England)
5. Gian Carlo Menotti - The Black Swan (uit The Medium)
6. CocoRosie - Promise
7. Arvo Part - Fratres
8. CocoRosie - The Trinity
9. CocoRosie - Beautiful Boys
10. CocoRosie - Bloody Twins
11. Bela Bartok - Muziek uit 'De Wonderbaarlijke Mandarijn'
12. CocoRosie - Japan
13. Toegiften
14. Wilhelmus

Kijk hier en zet vooral het beeld van de hoogwaardige registratie op full screen.

(Eh.... Wat is Twitter? Uitleg door weblogpionier Tonie van Ringelestijn)

cc foto: feathers chapman

Het enige wat ontbrak was een uitroepteken op het einde. Ik vermoed dat de schrijver het er aanvankelijk wel had geplaatst maar bij nader inzien weg heeft gehaald.
Misschien wel op bevel van hogerhand.
"Spuitsma, dat uitroepteken moet weg! Het gaat om 4 mei! Dan gebruiken we geen uitroeptekens!"

De tekst stond er al sinds zaterdag. Waarom? De enige reden die ik kon bedenken was dat ambtenaren in het weekend vrij zijn.

Het dienstbevel stoorde me. Was het nou echt zo gevaarlijk dat auto's om acht uur stilstaan op de vluchtstrook? Of is het eerder gevaarlijk dat er auto's zijn die niet stoppen? Het is juist een indrukwekkend gezicht, die stilstaande auto's met de alarmlichten aan, in alle stilte knipperend. Moet dat weggestopt worden op parkeerplaatsen?

Misschien zouden auto's juist gewoon midden op de weg moeten blijven staan. Alsof de tijd even bevroren is. Waarom kunnen ze dat wel elke dag in de spits en niet tijdens Dodenherdenking?

Later op de avond na de herdenking zag ik dat de tekst op de borden weer gewijzigd was in de reguliere mededeling. 'Blikschade? Zoek een parkeerplaats.'

Er werd dus toch gewerkt. Iemand had ergens na acht uur op een toetsenbord de Dodenherdenking vervangen door het woord 'blikschade'.

Hoe zou het gevoeld hebben om dat te doen? Of zou zo'n iemand daar niet bij nadenken?

Het bedrijf zegt daarmee discussie op gang te willen brengen over verantwoordelijkheidsgevoel. Ze hebben daar een site voor opgezet The Responsibility Project waar ze reacties van kijkers vragen.

De combinatie betekent dat vandaag zo'n beetje de hele wereld een vrije dag heeft. Dat kun je op deze site zien.

In de Verenigde Staten wordt op de Dag van de Arbeid actie gevoerd voor het recht om te werken waar je wilt. Oftewel het legaliseren van immigratie.
In de afgelopen tien jaar zijn er meer mensen omgekomen bij het oversteken van de zwaar bewaakte grens tussen de Verenigde Staten en Mexico dan ooit door het IJzeren Gordijn. Voor Europa gelden inmiddels vermoedelijk soortgelijke verhoudingen.

In de Verenigde Staten was het onderwerp jarenlang taboe maar dat is aan het veranderen.

Het modemerk American Apparel is een van de deelnemers aan het protest.

Hij heeft samen met collega Elizabeth Joy Roe in de geestige clip echte commentaren verwerkt van Youtube-gebruikers op uitvoeringen van Beethoven's Mondscheinsonate door de grootste pianisten aller tijden.

Kijk ook naar deze uitvoering door Anderson van Ligeti's 'The Devil's Staircase'. Het is de soundtrack van deze gedachte: "Stel je voor dat je in de hel bent en wilt ontsnappen."

De Leugen Regeert beleeft in kijkcijfers het beste seizoen ooit maar het bericht van een paar weken geleden waarin Geenstijl het tegenovergestelde verzon -compleet met gefingeerde citaten - werd klakkeloos overgenomen door media als De Pers en Reclameweek. Zie hier een voorbeeld (De Pers heeft het oorspronkelijke bericht verwijderd toen ze op de onjuistheid werd gewezen). Je kunt je trouwens afvragen wat er voor journalisten bij het vakblad Reclameweek werken die niet weten dat alle reclame bij de Publieke Omroep wordt geregeld door de Ster en dat het bedrijf AdMediaTotaal niet eens bestaat.

Nu beweert Geenstijl dat de kijkers massaal wegzappen tijdens mijn column in De Leugen Regeert. Ook daarbij is in werkelijkheid het tegenovergestelde het geval. Zoals ook het eerdere bericht dat presentator Felix Meurders bij een auto-ongeluk om het leven was gekomen, gelogen was.

Ik kan ook wel uitleggen hoe het werkt. Geenstijl baseert de laatste tijd veel berichten op wat ik via Twitter aan anderen meld. Dus als ik schrijf dat ik blij ben vanavond vrij te hebben omdat De Leugen Regeert drie weken pauze houdt, dan verzinnen zij bovenstaand bericht. Een paar weken terug meldde ik dat de kijkcijfers van De Leugen Regeert zo goed waren, toen kwamen ze met dat andere tegenovergestelde bericht.

Er zijn mensen die dat niettemin allemaal geloven. Want ja, de leugen regeert.

Er worden boten gestolen omdat ze er zijn.

De legendarische bankovervaller en meesterontsnapper Willie Sutton, die zich altijd als een gentleman gedroeg, antwoordde op de vraag waarom hij banken overviel: "Because that's where the money is."

Sandy Denny is een legende, ze wordt wel vergeleken met die andere 70's icoon Nick Drake. Haar leven was een puinhoop en ze gedroeg zich onverantwoord. Ze overleed precies dertig jaar geleden, 31 jaar jong. De Nederlandse folkzangeres Linde Nijland schreef een biografie van haar en voert haar werk nog steeds uit. Mede dankzij internet ontstaat er een heropleving van de waardering voor haar muziek, constateert de Britse krant The Independent.

Vanavond om 23:30 Nederlandse tijd zend BBC Radio 2 een documentaire over haar uit. Luisteren kan hier

Even later liep ik langs de dierentuin, de temperatuur was voor het eerst sinds tijden aangenaam alsof de kille lente een oefening hield voor de zomer. Voor de poort van Artis zag ik hem zitten, midden op de stoep net naast een putdeksel, alsof hij er zo was uit gekropen. Een forse, mooi glanzende groene kikker.

Kikkers hebben van nature een houding die uitstraalt alsof er niets aan de hand is, alsof niemand ze iets kan maken. Zo ook deze. Hij zat stil en staarde, alsof er niets aan de hand was. Het is niet moeilijk voor te stellen waar het sprookje van de prins vandaan komt. Hij zat op de tegel alsof het een troon was.

Maar wat doet een kikker laat op de avond midden in de stad op straat? In de lente gaan ze op zoek naar hun geboorteslootje om daar te paren weet ik maar was dit er de tijd voor? Of was hij gewoon verdwaald? Misschien was hij wel uit de bek gevallen van een van de reigers die hier als struikrovers rondhangen. In de lucht was geen reiger te zien.

Ik keek om me heen. Verderop bij de ingang van de parkeerplaats hielden wat jongens zich luidruchtig op. Vanaf de overzijde van de straat kwam een vrouw met twee honden aanlopen.

Dit leek me geen veilige plek voor een kikker. Ik verplaatste hem naar de andere kant van het toegangshek. De kikker leek me beter af in de dierentuin, ook al houd ik er niet van dieren op te sluiten. Wat er daar op hem wachtte weet ik niet maar hier was het in ieder geval niet veilig.

Op weg naar de ingang van de parkeerplaats passeerde een uit het niets opgedoken bewaker me.
'Wat gooide jij nou net daar achter het hek?' vroeg hij in het voorbijgaan.
Een kikker antwoordde ik.

Bij de uitrit stak ik de uitrijkaart door het geopende portierraam in de machine. Er gebeurde niets. Ik probeerde een ander exemplaar. De slagboom bleef gesloten. Verdorie. Hoe kwam ik hier weg? De prijzen van dat parkeerterrein zijn voor bezoekers zonder Artiskaartje torenhoog.

Ik reed achteruit en probeerde de andere uitgang. 'Parkeertijd verstreken' meldde de display. 'Betaal bij'. Dit moest mij weer overkomen.
'Goedenavond' klonk het plots uit een krakende luidspreker. Ik ben gered, schoot het door me heen.
'De uitrijkaart doet het niet,' antwoordde ik met een stem die voorzichtig smeekte om begrip.
'Er staat hier dat u 3200 euro bij moet betalen.'
Ik keek op de uitrijkaart. Geldig tot 5 februari 2008. Ik inspecteerde de andere exemplaren. Zelfde datum. Allemaal verlopen. In gedachten sloeg ik mezelf voor m'n hoofd.

'Ik heb geen 3200 euro. Ik heb deze kaarten van Desmet gekregen.' Het klonk alsof ik reageerde op valse beschuldiging van een dubbele moord.

De luidspreker zweeg.
Ik keek naar de slagboom. Alleen in films rijden ze die dingen stuk.
'Bent u de grote kikkerredder?' klonk het uit de luidspreker.
Ik speurde snel naar een camera maar zag er geen.
'Ja dat ben ik.'
'Nou vooruit dan.'
De slagboom ging open.

Ik reed voorbij de ingang van Artis en dacht 'misschien is het toch een prins geweest. Of anders een bewaker'.

Het wordt een megaboek, 654 pagina's dik en al duizenden intekenaars: de voetbalclub uit Zuid bestaat dit jaar 100 jaar. In juli verschijnt het boek over Feyenoord van zijn hand: Matty Verkamman. Hij vertelt er over in de Floorshow.

Hij geeft het boek uit dat bijna iedereen gelezen heeft, De Kleine Prins. De uitgeverij van Willem A. Donker is een familiebedrijf dat nu 70 jaar bestaat. In de stad is hij een bekende verschijning met zijn onafscheidelijke strik, een kledingstuk dat hij sinds de dood van zijn vader altijd draagt.

Ook aan tafel komt regisseuse Nataliya Golofastova van de multimedia voorstelling 'Een vrouw in Berlijn', over een jonge Berlijnse, die zonder zelfmedelijden en met droge humor het leven schetst van Duitse vrouwen die het einde van de oorlog pogen te overleven.

De columnist is Roland Vonk en de dichter is Jana Beranovà.

En nog veel meer.

FLOORSHOW
Theatercafé Floor (naast de Schouwburg)
zaterdag 19 april 2008, 16.00 uur
toegang gratis

Presentatie: Dieuwertje Blok, Francisco van Jole en Sophie van der Graaf.

Het is natuurlijk niet echt belangrijk wie er de rijkste man ter wereld is maar toen de Mexicaanse telecom miljardair Carlos Slim deze zomer Bill Gates van de eerste plaats stootte op de Forbes Billionaires List, leek dat het zoveelste teken aan de wand voor Microsoft.
Kwakkelen is geen geschikte term om de staat van de softwaregigant te omschrijven maar de geur van succes die altijd als vanzelfsprekend om het bedrijf hing, is verdampt. Tot in oktober het aandeel plots omhoog schoot op Wall Street en analisten naar adem hapten. Microsoft deed in het najaar van 2007 vriend en vijand versteld staan met groeicijfers ver boven de twintig procent. Gobsmacked was een term die gebruikt werd, Britse slang voor met stomheid geslagen.
Terecht?

Nee. Tekenend voor de situatie is het aandeel dat Microsoft dit najaar heeft genomen in Facebook. Het bedrijf betaalde bijna een kwart miljard dollar aan de onderneming van de 23-jarige Mark Zuckerberg voor een belang van 1,6 procent. Nee, dat is geen schrijffout. De softwaregigant die voorheen bedrijven opslokte als nachos op een vrimibo trok een vermogen uit voor een slechst minuscuul aandeel. Dat kan maar twee dingen betekenen: of Microsoft is de weg kwijt, of heeft zitten slapen. Het is in de praktijk nog erger, namelijk allebei.

De verrassende groei die Wall Street deed opleven werd veroorzaakt door een paar langverwachte uitgaven: Vista, Office 2007 en Halo 3, de sequel van de populaire game titel. Is die winst reden tot gejuich? Niet echt, want met de omzet groeien ook de problemen door.

Natuurlijk stuwt Vista de omzet omhoog, het zes jaar oude XP is immers hard aan vervanging toe. Maar ondanks de smachtende houding van de computergebruiker die door Microsoft keer op keer een geheel nieuwe ervaring in het vooruitzicht kreeg gesteld, is de revolutionaire opvolger vooralsnog uitgelopen op een grote teleurstelling. De ervaring was niet nieuw, de ervaring was Windowsgebruikers maar al te bekend en samen te vatten in een woord: ellende.

Het enige nieuwe was dat die ellende nu twee kanten opwerkte. Een nieuw besturingssysteem is normaal gesproken een goede reden een nieuwe pc aan te schaffen, met Vista gebeurt het omgekeerde. De Nederlandse Consumentenbond adviseert mensen die een nieuwe computer kopen om expliciet om voorganger Windows XP te vragen. Vista kampt namelijk met ernstige comptabiliteitsproblemen. Niet alleen moet je een nieuw computer kopen, maar ook een nieuwe printer, scanner of andere randappartuur. Microsoft ziet zich als gevolg van de problemen genoodzaakt om de peridode waarin het oude systeem XP nog verkrijgbaar is te verlengen tot juni 2008.

Halo 3 overtreft verwachtingen maar de game-divisie van Microsoft heeft nog nooit een cent winst gemaakt. In het voorbije jaar moest het bedrijf meer dan een miljard uitgeven om de schade te herstellen die de Xbox 360 had aangericht. De game machine maakte krassen op dvd's.

Dat lijkt allemaal erg maar het zijn maar details in een veel groter geheel. De problemen van Microsoft strekken veel verder en zullen alleen nog maar groter worden. Dat komt allemaal door internet en de manier waarop het netwerk de digitale wereld heeft veranderd.

Toen internet in de eerste helft van de jaren negentig opkwam, werd de impact ervan zwaar onderschat door Bill Gates in zijn als visionair bedoelde boek The Road Ahead. Hij vond het netwerk te anarchistisch en startte vanuit die opvatting zijn eigen MSNetwork waar alle Windows-gebruikers lid van moesten worden. Microsoft beging daarmee een kardinale strategische fout: het onderschatte de kracht van de eigen gebruikers. Het bedrijf beschouwde kennis op dezelfde manier als software, namelijk als intellectueel eigendom. Dus kocht het encyclopedieën op en startte het een ambitieus filmproject: Cinemania. De laatste werd al meteen bij de opkomst van internet ingehaald door de Internet Movie Database, gevuld door filmliefhebbers zelf. De encyclopedie ging een zelfde wisse dood tegemoet, het karwei werd tien jaar later afgemaakt door de Wikipedia. Microsoft werd gevloerd door de eigen gebruikers.

Die route naar de afgrond is sindsdien door elk contentgericht project van Micorsoft afgelegd, al bungelen sommigen nog aan de rand. Zo dacht Bill Gates dat televisie en internet zouden convergeren en richtte hij samen met tv-network NBC de zender MSNBC op. Dat werd op z'n zachtst gezegd geen succes. Critici constateren spottend dat alle grote nieuwszenders als Fox en CNN een website hebben maar dat voor wat betreft kijkcijfers de sitiuatie bij MSNBC andersom is: een website met een eigen tv-kanaal. Het softwarebedrijf erkende de mislukking, voerde het speerpuntproject af en heeft zich inmiddels goeddeels teruggetrokken.

Het streven een contentleverancier te zijn werd verlaten en Microsoft besloot zich rond de eeuwwende louter op diensten te richten. Hotmail, een dienst die in 1997 voor 400 miljoen werd overgenomen, was immers een doorslaand succes. De nadruk ligt op was. Want Gmail, de maildienst van concurrent Google, wint snel aan populariteit.
En daarmee valt de naam van een grotere nagels aan de doodskist van Bill Gates. Het is Microsoft ondanks hoge investeringen - in 2004 werd er nog 100 miljoen dollar voor uitgetrokken - nooit gelukt van de eigen zoekmachine, die tegenwoordig Live Search heet, een echte speler te maken. Google, het succesvolste kind van de internetgeneratie, dreigt Microsoft op de duur compleet van de kaart te vegen. Niet met de zoekmachine maar met een online concurrent voor Office: Google Docs, een gratis tekstverwerker en spreadsheet. De zoveelste dienst die Microsoft niet levert.

Microsoft heeft bijvoorbeeld niet zoals Yahoo een populaire fotosite als Flickr. Het bedrijf heeft weliswaar een sociale netwerk site getiteld Live Spaces en claimde daar in 2006 72 miljoen gebruikers voor, maar dat lijkt toch geen concurrentie voor Myspace (200+ miljoen gebruikers) en Facebook, het leukste jongetje van de klas. Dat laatste is niet onbelangrijk want Facebook dringt door op een terrein waar Microsoft veel te verliezen heeft: het onderwijs.

De laatste jaren was de digitale wereld in de ban van de web 2.0 revolutie maar de enige naam die daar consequent in ontbreekt is die van Microsoft. Opvallend maar niet vreemd: Web 1.0 was immers ook al te hoog gegrepen voor de reus uit Redmond.

In Nederland mag MSN Messenger dan populair zijn, in de Verenigde Staten wordt de chatmarkt grotendeels bediend door AOL en Yahoo. In een andere supermarkt, China, is het een programma van eigen bodem QQ dat de chatters aan zich bindt.

En Internet Explorer dan? Dat is toch de king of the web? Nog wel. Maar kijk eens naar wat je in het scherm van die browser ziet. Ga bijvoorbeeld naar de populairste video-bestemming YouTube. Aan het afspelen van die videos komt geen Media Player te pas, wel een Flash-player van Adobe. Zoals de servers die de content bewaren veelal draaien op open source software. De alternatieven voor IE, zoals Firefox, worden ook steeds beter en aantrekkelijker.

De meest pijnlijke en strategisch belangrijkste nederlaag leed Microsoft echter op een heel ander terrein: de cd-markt. Of liever gezegd het wegvagen daarvan. Dat terrein werd aan de ene kant gekaapt door opeenvolgende piraten als Napster, Kazaa en Bittorrent en aan de andere kant door aartsrivaal Apple met iTunes en iPod.

Het antwoord van Microsoft op de iPod heette Zune. De kans is groot dat je die muziekspeler alleen van plaatjes kent want het product is geflopt. Niet in het minst omdat bruin - de enige beschikbare uitvoeringskleur - toch niet het nieuwe zwart bleek.

De Zune was het antwoord van Microsoft op Apple. Zoals het bedrijf van oudsher vaak zijn antwoorden in Cupertino haalt. Je hoeft geen Microsoft-basher te zijn om te zien dat het uiterlijk van Vista wel erg lijkt op dat van OS X. De vergelijking valt dan ook door te voeren tot en met de nationaliteit van de ontwerper. OS X is vormgegeven door de Nederlander Bas Ording, Microsoft liet Vista ontwerpen door de Nederlander Tjeerd Hoek.

Nog belangrijker dan de iPod is echter de iPhone. Daarmee dringt het concurrende besturringssysteem OS X voor het eerst door in het leven van de gebruikers. Een iPod kun je gewoon gebruiken in combinatie met Windows maar bij een iPhone ligt dat anders omdat het apparaat de samenwerking met andere Apple applicaties wel erg aantrekkelijk maakt. Als de iPod al reden was voor mensen om over te stappen op een Mac, dan is de iPhone dat helemaal.

Meer nog dan de iPod is de iPhone onderdeel van een lifestyle. En juist dat nekt de softwaregigant. Microsoft heeft helemaal niets met lifestyle en iedere poging die te adopteren mislukt. Het bedrijf is ooit ontstaan als reactie op IBM, een computergigant die tot in de jaren tachtig vooral bekend was van typemachines en niet inzag dat software belangrijker was dan hardware. Microsoft heeft zich nooit echt los kunnen maken uit de kantoorsfeer waar ze in geboren is. De naam Office spreekt wat dat betreft boekdelen.

Door internet is de computer op alle mogelijke manier deel uit gaan maken van het normale leven van mensen. En daarbij geldt één ding: je probeert het kantoor er zoveel mogelijk uit weg te houden. Buiten kantoor is alles anders en daar kan Microsoft zich in de praktijk net zo slecht aan aanpassen als een ouderwetse bureauchef aan een bedrijfsparty. In de wereld van de digital lifestyle is Microsoft een fashion victim. En dat komt nooit meer goed.

Francisco van Jole

Dit artikel verscheen eerder in Bright 19

CC foto: niallkennedy